รูปแบบการมีส่วนร่วมของแกนนำชุมชนในการควบคุมป้องกันปัจจัยเสี่ยงโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงในผู้สูงอายุ

บทคัดย่อ

สกลวรรธน์ นะนวน
โรงพยาบาลเหนือคลอง จังหวัดกระบี่


บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (participatory action research: PAR) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบการมีส่วนร่วมของแกนนำชุมชนในการควบคุมป้องกันปัจจัยเสี่ยงโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงในผู้สูงอายุชุมชนบ้านเขาแก้ว ตำบลเหนือคลอง อำเภอเหนือคลอง จังหวัดกระบี่ คัดเลือกประชากรที่ศึกษาแบบเฉพาะเจาะจง โดยคัดเลือกกลุ่มภาคีเครือข่าย และแกนนำชุมชน จำนวน 20 คน โดยใช้เทคนิค A-I-C วิเคราะห์ปัญหาและแนวทางการดำเนินงาน เกิดเป็นรูปแบบการมีส่วนร่วมในการควบคุมป้องกันปัจจัยเสี่ยงโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงในผู้สูงอายุ และมีการเก็บข้อมูลพฤติกรรมผู้สูงอายุที่เป็นกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 113 คน โดยขึ้นอยู่กับความเต็มใจและสมัครใจของผู้เข้าร่วมวิจัยเป็นหลัก เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน และร้อยละ ผลการวิจัยพบว่า การควบคุมป้องกันปัจจัยเสี่ยงโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงในผู้สูงอายุ ประกอบไปด้วย การปรับปรุงพฤติกรรม 5 อย่าง คือ การกิน การออกกำลังกาย ไม่เครียด ไม่สูบบุหรี่ และไม่ดื่มสุรา โดยมีกิจกรรมการรณรงค์สร้างจิตสำนึก การสร้างมาตรการพันธะ สัญญาใจ จัดทำป้ายแสดงจุดหมายสูบบุหรี่และดื่มสุรา การปลูกผักในครัวเรือน สร้างระบบกินได้จากการดำเนินการดังกล่าวสามารถสะท้อนคิดเพื่อคืนข้อมูลสู่ชุมชน โดยการดึงแกนนำชุมชนมาเป็นจุดเชื่อมและเริ่มต้นในการสร้างความมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย และสามารถนำไปสู่การแก้ไขปัญหาโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงในผู้สูงอายุในชุมชนได้


คำสำคัญ: การมีส่วนร่วม; แกนนำชุมชน; ปัจจัยเสี่ยง; โรคเบาหวาน; โรคความดันโลหิตสูง