ผลลัพธ์จากการพัฒนาการเข้าถึงบริการคัดกรองพัฒนาการปฐมวัยในพื้นที่เขตกรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

วิรัลพัชร กิตติธะระพันธุ์
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข จังหวัดนนทบุรี


บทคัดย่อ
การลงทุนในการส่งเสริมพัฒนาการของเด็กปฐมวัยถือเป็นการลงทุนที่ให้ผลคุ้มค่าสูงสุด โดยให้ผลตอบแทนต่อสังคมกลับมาในอนาคตมากถึง 7-13 เท่า เป็นทั้งการเพิ่มคุณภาพทรัพยากรบุคคลทั้งทางด้านสุขภาพ สังคม การศึกษา และเศรษฐกิจของประเทศ ลดอัตราการสูญเสียและค่าใช้จ่ายที่จะเกิดขึ้นในอนาคต การศึกษาวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาวิจัยแบบมีส่วนร่วมมีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์บริบทและสภาพปัญหาในการเข้าถึงบริการคัดกรองพัฒนาการของเด็กปฐมวัยในพื้นที่กระบวนการพัฒนาการเข้าถึงบริการ ผลของการพัฒนาระบบการเข้าถึงบริการ และปัจจัยความสำเร็จของการพัฒนาการเข้าถึงบริการ กลุ่มเป้าหมายคือ สำนักงานประกันสุขภาพแห่งชาติ เขตกรุงเทพมหานคร ศูนย์บริการสาธารณสุข 68 แห่ง โรงพยาบาลและคลินิกชุมชนอบอุ่นในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร 67 แห่ง ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562 ถึง ตุลาคม พ.ศ. 2563 เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้การสนทนากลุ่ม การสัมภาษณ์ วิเคราะห์โดยใช้ร้อยละ และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ขั้นตอนของการพัฒนาระบบครั้งนี้ ประกอบด้วย 8 ขั้นตอน คือ (1) การประชุมชี้แจงเพื่อเตรียมทีม (2) การวิเคราะห์ข้อมูล (3) การจัดทำแผนยุทธศาสตร์ (4) การประชุมคณะกรรมการ (5) การพัฒนาศักยภาพบุคลากร (6) การพัฒนาการให้บริการ (7) การนิเทศติดตาม และ (8) การสรุปผลดำเนินงาน จากผลของการพัฒนาพบว่า (1) จำนวนเด็กปฐมวัย ที่ได้รับการคัดกรองพัฒนาการ เพิ่มขึ้นจากเดิม 31.8 เป็นร้อยละ 68.7 เด็กที่มีพัฒนาการล่าช้าเมื่อการกระตุ้นกลับมามีพัฒนาการสมวัย เพิ่มขึ้นจากเดิม 31.07 เป็นร้อยละ 51.45 โดยปัจจัยแห่งความสำเร็จ ได้แก่ ความร่วมมือของภาคภูมิคุ้มกันเครือข่ายเครือข่ายเอกชน การมียุทธศาสตร์ที่ส่งเสริมการเข้าถึงบริการที่ดีโดยมีความร่วมมือจากระบบประกันสุขภาพ ดังนั้นการขยายและพัฒนาระบบบริการให้ครอบคลุมและทั่วถึงประชากร โดยการขยายไปยังหน่วยบริการเอกชนช่วยให้เด็กปฐมวัยได้รับบริการเฝ้าระวังพัฒนาการและมีระดับพัฒนาการที่ดีขึ้น อย่างไรก็ตามยังต้้องมีการพัฒนาทางด้านคุณภาพของการให้บริการเพิ่่มขึ้นเป็นสำคัญ  


คำสำคัญ: การพััฒนาระบบบริการ; การเข้าถึงบรืการสุขภาพ; การเฝ้าระวังพัฒนาการเด็กปฐมวัย