ความสัมพันธ์ระหว่างความคิดเห็นต่ออันตรายของบุหรี่ไฟฟ้าและพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของเยาวชนไทยอายุ 15-24 ปี

มนสิการ กาญจนะจิตรา; กัญญา อภิพรชัยสกุล

ผู้แต่ง

มนสิการ กาญจนะจิตรา
กัญญา อภิพรชัยสกุล

บทคัดย่อ

มนสิการ กาญจนะจิตรา
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล จังหวัดนครปฐม

กัญญา อภิพรชัยสกุล
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล จังหวัดนครปฐม

บทคัดย่อ
การใช้บุหรี่ไฟฟ้ามีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มเยาวชน การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความคิดเห็นต่ออันตรายของบุหรี่ไฟฟ้าเปรียบเทียบกับบุหรี่ทั่วไปและพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของเยาวชนไทยอายุ 15-24 ปี โดยใช้ข้อมูลการสำรวจพฤติกรรมด้านสุขภาพของประชากรไทย พ.ศ. 2564 ในการวิเคราะห์สถิติและสมการถดถอยโลจิสติกส์ ผลการศึกษาพบว่า เยาวชนไทยมีพฤติกรรมสูบบุหรี่ไฟฟ้าที่ร้อยละ 1.94 และ 2.11 ในกลุ่มอายุ 15-19 ปี และ 20-24 ปีตามลำดับ ในด้านความคิดเห็น เกินครึ่งคิดเห็นว่าบุหรี่ไฟฟ้ามีอันตรายไม่แตกต่างกับบุหรี่ทั่วไป (ร้อยละ 58.02 และ 63.35 ในกลุ่มอายุ 15-19 ปี และ 20-24 ปี ตามลำดับ) และมีจำนวนไม่น้อยที่คิดเห็นว่าบุหรี่ไฟฟ้ามีความอันตรายน้อยกว่าบุหรี่ทั่วไป (ร้อยละ 14.78 และ 12.26 ในกลุ่มอายุ 15-19 ปี และ 20-24 ปี ตามลำดับ) ผลการวิเคราะห์สมการถดถอยโลจิสติกส์พบว่า เยาวชนที่มีความคิดเห็นว่าบุหรี่ไฟฟ้ามีอันตรายน้อยกว่าบุหรี่ทั่วไป มีแนวโน้มเป็นผู้สูบบุหรี่ไฟฟ้ามากกว่าผู้ที่คิดเห็นว่าบุหรี่ไฟฟ้ามีอันตรายมากกว่าบุหรี่ทั่วไป 8.87 เท่า (p<0.05) ในขณะที่ตัวแปรควบคุมอื่นๆ ได้แก่ เพศ กลุ่มอายุ ระดับเศรษฐกิจ พื้นที่ภูมิภาคที่อยู่อาศัย และพฤติกรรมสูบบุหรี่ ไม่ได้มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้บุหรี่ไฟฟ้าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ การศึกษานี้ชี้ให้เห็นความสำคัญของความคิดเห็นต่ออันตรายของบุหรี่ไฟฟ้า ต่อการใช้บุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มเยาวชน นโยบายจึงควรดำเนินการมุ่งเน้นให้ความรู้เกี่ยวกับอันตรายของบุหรี่ไฟฟ้าอย่างต่อเนื่อง ทั้งในหลักสูตรของสถานศึกษา และสื่อต่างๆ เพื่อลดพฤติกรรมการใช้บุหรี่ไฟฟ้าในเยาวชนต่อไป

คำสำคัญ: บุหรี่ไฟฟ้า; เยาวชน; ความคิดเห็น

เอกสารอ้างอิง

Centers for Disease Control and Prevention. About electronic cigarettes (e-cigarettes) [Internet]. 2022 [cited 2022 Aug 20]. Available from: https://www.cdc.gov/tobacco/basic_information/e-cigarettes/about-e-cigarettes.html

ฉััตรสุมน พฤฒิภิญโญ, วศิน พิพัฒนฉัตร, Harmann S. ภัยร้ายซ่อนเร้นบุหรี่ไฟฟ้า. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี; 2562.

Grana RA, Ling PM. Smoking revolution: a content analysis of electronic cigarette retail websites [Internet]. 2014 [cited 2022 Aug 20]. Available from: Am J Prev Med. 2014 ;46(4):395–403.

กระทรวงพาณิชย์. ประกาศกระทรวงพาณิชย์ [อินเทอร์เน็ต]. 2557 [สืบค้นเมื่อ 19 ส.ค. 2565]. แหล่งข้อมูล : https://www.dft.go.th/

th-th/Detail-Law/ArticleId/2782/2557-5-2558

สำนักนายกรัฐมนตรี. คำสั่งคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค ฉบัับที่ 9/2558 [อินเทอร์เน็ต]. 2558 [สืบค้้นเมื่่อ 19 ส.ค. 2565]. แหล่งข้อมูล: https://www.ocpb.go.th/download/pdf/9_2558.pdf

กรมอนามััย กระทรวงสาธารณสุข. รายงานสำรวจภาวะสุขภาพนักเรียนในประเทศไทย พ.ศ. 2558. นนทบุรu: กรมอนามััย กระทรวงสาธารณสุข; 2558.

World Health Organization. Thailand global school-based student health survey 2021. [Internet]. 2021 [cited 2022 Sep 12]. Available from: https://www.who.int/publications/m/item/2021-gshs-fact-sheet-thailand

Hosmer DW, Lemeshow S. Goodness of fit tests for the multiple logistic regression model. Communications in Statistics - Theory and Methods 1980;9(10):1043-69.

Amrock SM, Lee L, Weitzman M. Perceptions of e-cigarettes and noncigarette tobacco products among US youth. Pediatrics 2016;138(5):e20154306.

Amrock SM, Zakhar J, Zhou S, Weitzman M. Perception of e-cigarette harm and its correlation with use among US adolescents. Nicotine & Tobacco Research 2015;17(3):330-6.