การพัฒนารูปแบบการสร้างเสริมทักษะการทำงานของสมองระดับสูงเด็กก่อนวัยเรียน อายุ 2-6 ปี ด้วยโปรแกรมการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมเกษตรธรรมชาติ

ผาสุข แก้วเจริญตา

ผู้แต่ง

ผาสุข แก้วเจริญตา

บทคัดย่อ

ผาสุข แก้วเจริญตา
โรงพยาบาลลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์

บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ของการศึกษานี้เพื่อพัฒนาแบบการสร้างเสริมทักษะการทำงานของสมองระดับสูงด้วยโปรแกรมการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมเกษตรธรรมชาติในกลุ่มเด็กก่อนวัยเรียน อายุ 2-6 ปี โดยใช้เปรียบเทียบวิธีการวิจัยและพัฒนา ระยะเวลาดำเนินการวิจัยตั้งแต่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 – กันยายน พ.ศ. 2563 กลุ่มตัวอย่างเป็นครูจำนวน 10 คน และผู้ปกครองจำนวน 457 คน เก็บข้อมูลจากการประเมินทักษะการทำงานของสมองระดับสูงในเด็กอายุ 2-6 ปี จำนวน 457 คน ผลการศึกษาพบว่า ผลการประเมินหลังจากทดลองพบว่าครูและผู้ปกครองมีความรู้ความเข้าใจในเรื่อง การประเมินพัฒนาการและการเสริมพัฒนาการทำงานของสมองระดับสูงที่สูงขึ้น โดยองค์ประกอบของรูปแบบประกอบด้วยกลไกสำคัญ ได้แก่ การพัฒนาศักยภาพครูพี่เลี้ยงเรื่องทักษะการทำงานของสมองระดับสูง เทคนิคการเสริมพัฒนาการเด็ก และความรู้ด้านโภชนาการเด็กก่อนวัยเรียน เทคนิคการออกแบบการเรียนรู้เสริมพัฒนาการด้วยเกษตรธรรมชาติประกอบด้วย การวางแผน ลงมือทำ ติดตามผล และนำไปใช้ประโยชน์ และสร้างการมีส่วนร่วมกับชุมชนในการหนุนเสริมการดำเนินงานในพื้นที่ ทั้งนี้การหนุนเสริมและแก้ไขปัญหาพัฒนาการล่าช้าเป็นกิจกรรมที่ต้องการความต่อเนื่องในการฝึกฝน การนำผลงานวิจัยไปใช้ควรหนุนเสริมให้ครูศูนย์เด็กเล็กและผู้ปกครองได้มีส่วนร่วมในการประเมินและแก้ไขปัญหาร่วมกัน สร้างความเข้าใจในความสำคัญของพัฒนาการในแต่ละช่วงวัย สามารถประยุกต์ให้สอดคล้องกับบริบทเพื่อส่งเสริมพัฒนาการเด็กวัยก่อนเรียนร่วมกัน

คำสำคัญ: เด็กก่อนวัยเรียน; การทำงานของสมองระดับสูง; พัฒนาการเด็กปฐมวัย

เอกสารอ้างอิง

พูลนศิริ ฤทธิรอน, ดวงหทัย จันทร์เชื้อ, พัสตราภรณ์ แย้มเมน, นิชนันท์ อินสา, อมรรัตน์ เนียมสวรรค์, รัชดาวรรณ บุญมี, แววตา ระโส. ปัจจัยที่มีผลต่อพัฒนาการเด็กปฐมวัยไทย เขตสุขภาพที่ 2 พิษณุโลก. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกาฬสินธุ์ 2564;14:42-56

กลุ่มงานพัฒนาอนามัยเด็กปฐมวัย สถาบันพัฒนาอนามัยเด็กแห่งชาติ กรมอนามัย. ผลการดำเนินงานการสุ่มสำรวจคัดกรองพัฒนาการเด็กปฐมวัยไทยด้วยคู่มือเฝ้าระวังและส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย Developmental Surveillance and Promotion Manual (DSPM) ปีพ.ศ. 2560. รายงานผลการดำเนินงานประจำปี 2560 ของสถาบันพัฒนาอนามัยเด็กแห่งชาติ กรมอนามัย [อินเทอร์เน็ต]. 2560 [สืบค้นเมื่อ 1 ก.พ. 2563]. แหล่งข้อมูล: https://nich.anamai.moph.go.th/web-upload/migrated/files/nich/n603_c773b36e91ccd7347151b0000d46c9bf_DMKM_StrategicManagement04.pdf

Health Data Center. รายงานตัวชี้วัดกระทรวงสาธารณสุข [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [สืบค้นเมื่อ 25 ม.ค. 2565]. แหล่งข้อมูล: https://hdcservice.moph.go.th/hdc/reports/page_kpi.php?flag_kpi_level=1&flag_kpi_year=2022

Kahn JC, Dietzel L. Late, lost, and unprepared: a parent’s guide to helping children with executive functioning. Maryland: Woodbine House; 2008.

นวลจันทร์ จุฑาภักดีกุล. Executive function’s (การคิดเชิงบริหาร). นครปฐม: สถาบันชีววิทยายาศาสตร์โมเลกุล มหาวิทยาลัยมหิดล; 2557.

นุชนาฏ รักษี. การพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมทักษะสมองการรู้คิดเชิงบริหาร ผ่านกิจกรรมบูรณาการประสาทสัมผัสในเด็กปฐมวัย [อินเทอร์เน็ต]. 2562 [สืบค้นเมื่อ 1 ก.พ. 2563]. แหล่งข้อมูล: https://op.mahidol.ac.th/ra/2018/08/15/cf_2561-06/

Griffin JA, McCardle P, Freund LS. Executive functions in preschool-age children. Washington DC: American Psychological Association; 2016.

Greene C, Valerie J, Caracelli, Wendy FG. Toward a Conceptual Framework for mixed-method evaluation designs. Educational Evaluation and Policy Analysis 1989;11:255-74.