เมตาเวิร์ส: โอกาส และการประยุกต์ใช้ในการสร้างเสริมสุขภาพ

นลินี เรืองฤทธิศักดิ์; สุภาพันธุ์ บุนนาค; ปัทมา ทุมาวงศ์; วนิดา วะชังเงิน; ปทิตตา วรสติ; ณัฐพันธุ์ ศุภกา

ผู้แต่ง

นลินี เรืองฤทธิศักดิ์
สุภาพันธุ์ บุนนาค
ปัทมา ทุมาวงศ์
วนิดา วะชังเงิน
ปทิตตา วรสติ
ณัฐพันธุ์ ศุภกา

บทคัดย่อ

นลินี เรืองฤทธิศักดิ์
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ กรุงเทพมหานคร

สุภาพันธุ์ บุนนาค
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ กรุงเทพมหานคร

ปัทมา ทุมาวงศ์
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ กรุงเทพมหานคร

วนิดา วะชังเงิน
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ กรุงเทพมหานคร

ปทิตตา วรสติ
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ กรุงเทพมหานคร

ณัฐพันธุ์ ศุภกา
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ กรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ
เมตาเวิร์ส (Metaverse) เป็นสิ่งใหม่ที่สร้างโลกเสมือนจริงที่สมบูรณ์จากการหลอมรวมเทคโนโลยีหลายสาขาเพื่อนำไปใช้ในการแก้ไขปัญหาต่างๆ รวมทั้งสามารถนำมาประยุกต์ใช้สนับสนุนการสร้างและเสริมสุขภาพทั้ง 4 มิติ คือ กาย จิต ปัญญา และสังคม การส่งเสริมให้ประชาชนเพิ่มสมรรถนะในการควบคุมและพัฒนาสุขภาพของตนเอง และการสร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้ออต่อสุขภาพได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 เป็นปัจจัยเร่งให้เกิดการพัฒนาเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับเมตาเวิร์สและนำไปสู่การใช้งานจริง เช่น การออกกำลังกายเสมือนจริง การเรียนการสอนรูปแบบออนไลน์ การเล่นเกมและกิจกรรมสันทนาการออนไลน์ หรือการเชื่อมต่อผู้ใช้งานเข้ากับระบบบริการสุขภาพผ่านทางแอปพลิเคชันหรือแพลตฟอร์มบริการแพทย์ทางไกลได้จากทุกที่ทั่วโลก นอกจากนี้ เมตาเวิร์สยังช่วยสร้างระบบนิเวศของโลกเสมือนที่สามารถเพิ่มปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ด้วยกัน ซึ่งเป็นการเปิดโอกาสให้เกิดการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพและทางการแพทย์ที่ทันสมัย การดูแลสุขภาพแบบเฉพาะบุคคลผ่านระบบเชื่อมต่อทางอินเทอร์เน็ต โดยใช้อุปกรณ์สวมใส่หรืออุปกรณ์เสมือนจริง การสร้างชุมชนเสมือนจริงในการเชื่อมต่อผู้ใช้งานเข้ากับระบบบริการสุขภาพผ่านร่างอวตารหรือฝาแฝดดิจิทัลเพื่อให้สามารถวินิจฉัยหรือพยากรณ์ความเสี่ยงต่อการเกิดโรคต่างๆ ได้อย่างแม่นยำมากขึ้น รวมทั้งการคิดค้นแนวทางการสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพรูปแบบใหม่ เป็นต้น อย่างไรก็ตาม การนำเมตาเวิร์สไปใช้ประโยชน์อย่างไม่ระมัดระวัง อาจส่งผลกระทบในด้านลบต่อพฤติกรรมและรูปแบบการใช้ชีวิต และสร้างผลกระทบต่อสุขภาพกายและสุขภาพจิตได้เช่นกัน ดังนั้น ทุกภาคส่วนจึงจำเป็นต้องทำความเข้าใจ ปรับตัวในการใช้งาน และเตรียมความพร้อมให้ทันวิทยาการเมตาเวิร์สที่กำลังกลายเป็นสิ่งปกติในชีวิตประจำวันในอนาคตอันใกล้นี้

คำสำคัญ: เมตาเวิร์์ส; การสร้างเสริมสุุขภาพ; โลกเสมือน; อวตาร; ฝาแฝดดิจิทัล; ชุมชนเสมือนจริิง; การดูแลสุขภาพแบบเฉพาะบุคคล

เอกสารอ้างอิง

ศูนย์เทคโนโลยีและคอมพิวเตอร์แห่งชาติ. 9 เรื่องควรรู้เกี่ยวกับ Metaverse โลกเสมือนแห่งอนาคต [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 7 พ.ค. 2565]. แหล่งข้อมูล: https://www.nectec.or.th/news/news-article/9about-metaverse.html

Ning H, Wang H, Lin Y, Wang W, Dhelim S, Farha F, et al. A survey on metaverse: the state-of-the-art, technologies, applications, and challenges [อินเทอร์เน็ต]. 2021 [สืบค้นเมื่อ 3 พ.ค. 2022]. แหล่งข้อมูล: https://arxiv.org/ftp/arxiv/papers/2111/2111.09673.pdf

Teh D. Is the metaverse the future of health? [อินเทอร์เน็ต]. 2022 [สืบค้นเมื่อ 3 เม.ย. 2022]. แหล่งข้อมูล: https://healthmatch.io/blog/is-the-metaverse-the-future-of-health

พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 124, ตอนที่ 16 ก (ลงวันที่ 19 มีนาคม 2550).

สมาคมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพไทย. กฎบัตรออตตาวาเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ (Ottawa Charter for Health Promotion - 1986) [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 7 ก.ย. 2565]. แหล่งข้อมูล: http://doh.hpc.go.th/data/HL/OttawaCharter1986_thai.pdf

Zahler D. How the metaverse will transform health [อินเทอร์เน็ต]. 2021 [สืบค้นเมื่อ 16 มี.ค. 2022]. แหล่งข้อมูล: https://vitaminz.substack.com/p/how-the-metaverse-will-transform?utm_source=url&s=r

ชนัตถ์ พูลเดช, ธนิตา เลิศพรกุลรัตน์. แนวทางการจัดการเรียนรู้ด้วยแนวคิดเกมมิฟิเคชัน. วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยนเรศวร 2559;18(3):331.

Glen S. History of the metaverse in one picture [อินเทอร์เน็ต]. 2022 [สืบค้นเมื่อ 16 มี.ค. 2022]. แหล่งข้อมูล: https://www.datasciencecentral.com/history-of-the-metaverse-in-one-picture/

Kutlu Ö. Metaverse will be digitalization of life offering unlimited possibilities, says CEO [อินเทอร์เน็ต]. 2021 [สืบค้นเมื่อ 18 มี.ค. 2022]. แหล่งข้อมูล: https://www.aa.com.tr/en/74th-un-general-assembly-2019/metaverse-will-be-digitalizationof-life-offering-unlimited-possibilities-says-ceo/2412878#

Jang T. คนไทยที่ชอบออกกำลังกาย 75% เข้าร่วมคลาสออนไลน์ รับแนวโน้มไฮบริด ฟิตเนส [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 18 มี.ค. 2565]. แหล่งข้อมูล: https://www.bltbangkok.com/lifestyle/work-wellness/34788/

Leal G. Metaverse fitness: the new way to earn money moving [Internet]. 2022 [cited 2022 Mar 20]. Available from: https://webmediums.com/cryptocurrencies/metaverse-fitness-the-new-way-to-earn-money-moving-ekrj0ftyajpl

Stefanic D. Curtin University adopting the metaverse: case study [Internet]. [cited 2022 Apr 9]. Available from: https://mootup.com/curtin-university-adopting-the-metaverse-case-study/ 13. Wright A. Education in the metaverse: a new way of learning [Internet]. 2021 [cited 2022 Apr 9]. Available from: https://spatial.io/blog/teaching-high-school-in-the-spatial-metaverse?fbclid=IwAR1lIPUaY5gTvuWBz00UYMMkhmhv5GYvrGs2hxaCM09KCL-o908ytMLmnRg

ธิดากานต์ รุจิพัฒนกุล. Metaverse ในวงการแพทย์ในโลกเสมือนจริง [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 18 มี.ค. 2565]. แหล่งข้อมูล: https://thestandard.co/metaverse-and-medical-community-in-virtual-world/

Kanter M, Desrosiers A. Personalized wellness past and future will the science and technology Coevolve? Nutrition Today [Internet]. 2019 [cited 2022 May 3];54:174-81. Available from: https://journals.lww.com/nutritiontodayonline/fulltext/2019/07000/personalized_wellness_past_and_future__will_the.11.aspx

ภัทรพิชา เลิศศิรินุกุล. IoT, wearable Tech & VR: 3 เทคโนโลยีที่ดีต่อสุขภาพและความปลอดภัยในที่ทำงาน [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 16 มี.ค. 2565]. แหล่งข้อมูล: https://www.springnews.co.th/spring-life/819630

Ameen I. Metaverse in healthcare – new era is coming true [Internet]. 2022. [cited 2022 Mar 16]. Available from: https://healthcarebusinessclub.com/articles/healthcare-provider/technology/metaverse-in-healthcare/

Olesch A. Health in the metaverse [Internet]. 2022 [cited 2022 Mar 18]. Available from: https://aboutdigitalhealth.com/ 2022/01/27/health-in-the-metaverse/

ธิดากานต์ รุจิพัฒนกุล. Metaverse ในวงการแพทย์ในโลกเสมือนจริง [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 18 มี.ค. 2565]. แหล่งข้อมูล: https://thestandard.co/metaverse-and-medical-community-in-virtual-world/

Clarabut J. The importance of community [Internet]. 2020 [cited 2022 Apr 3]. Available from: https:// www.wellbeingpeople.com/2020/07/23/the-importance-of-an-engaging-community/

พิมพ์นารา หิรัญกสิ. เมตาเวิร์ส: เมื่อโลกเสมือนกลายเป็นความจริง [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 3 เม.ย. 2565]. แหล่งข้อมูล: https://www.krungsri.com/th/research/research-intelligence/metaverse

Techsauce Team. Metaverse สำหรับการเกษตร: กรณีศึกษาเทคโนโลยีโลกเสมือนในการช่วยพัฒนาเครื่องมือเกษตร [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 15 มี.ค. 2565]. แหล่งข้อมูล: https://techsauce.co/metaverse/metaverse-for-agriculture-case-studies

Kemp S. Digital 2022: another year of bumper growth [Internet]. 2022 [cited 2022 Apr 10]. Available from: https:// wearesocial.com/uk/blog/2022/01/digital-2022-another-year-of-bumper-growth-2/?fbclid=IwAR15ILaJmTulnCG3uk6iC4llZ7_6AnEMttGrkqDFJkVT1DYOAREYEKK-kBI

Kemp S. Digital 2022: big rise in cryptocurrency ownership [Internet]. 2022. [cited 2022 Apr 10]. Available from: https://datareportal.com/reports/digital-2022-big-rise-in-cryptocurrency-ownership

Kemp S. Digital 2022: digital adoption doubled over the past decade [Internet]. 2022 [cited 2022 Apr 10]. Available from: https://datareportal.com/reports/digital-2022-digital-adoption-doubled-over-the-past-decade

QGEN - HR Practice Provider. 8 สิ่งที่จะเกิดขึ้นเมื่อ metaverse เข้ามาเปลี่ยนแปลงโลกการทำงาน [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 10 เม.ย. 2565]. แหล่งข้อมูล: https://www.facebook.com/qgenconsultant/photo/a.147775175808889/973542523232146/?type=3

ชญานิศ สาลีพล. มุมมองอีกมุมของ metaverse กับ 'ผลกระทบ' ที่อาจซ่อนอยู่! [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 10 เม.ย. 2565]. แหล่งข้อมูล: https://missiontothemoon.co/metaverse-metaverse-effect/