การเสริมพลังชุมชนกับการสร้างเสริมสุขภาพ กรณีศึกษาโครงการชุมชนน่าอยู่ในพื้นที่ภาคเหนือ

ผู้แต่ง

  • พินทุสร โพธิ์อุไร
  • สมศักดิ์ สามัคคีธรรม

บทคัดย่อ

พินทุสร โพธิ์อุไร
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ กรุงเทพมหานคร

สมศักดิ์ สามัคคีธรรม

คณะพัฒนาสังคมและยุทธศาสตร์การบริหาร สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ กรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอผลการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการเสริมพลังชุมชนกับการสร้างเสริมสุขภาพในโครงการชุมชนน่าอยู่ในพื้นที่ภาคเหนือ ที่ได้รับการสนับสนุนจากสำนักสร้างสรรค์โอกาส (สำนัก 6) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) การศึกษาครั้งนี้ใช้แนวคิดการเสริมพลังชุมชน 9 องค์ประกอบของ Laverack G และใช้แนวคิดการสร้างเสริมสุขภาพตามเป้าหมายของ 10 ปีของ สสส. ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงปริมาณ ใช้แบบสอบถามแบบมีโครงสร้าง และเก็บข้อมูลจาก 99 ชุมชน โดยการประชุมกลุ่มย่อยในแต่ละชุมชนเพื่อให้ผู้เข้าร่วม ซึ่งประกอบด้วยกรรมการสภาผู้นำชุมชน และพี่เลี้ยงภายนอกร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในการตอบคำถามตามแบบสอบถามที่มีโครงสร้าง ผลการวิจัยพบว่า การเสริมพลังชุมชน มีความสัมพันธ์กับความสำเร็จด้านสุขภาพตามเป้าหมาย 10 ปี สสส. (r=0.205) นอกจากนี้ยังพบว่า แนวคิด 9 องค์ประกอบของการเสริมพลังชุมชนของ Laverack G เป็นแนวคิดที่มีประโยชน์ต่อการนำไปประยุกต์ใช้ในการสร้างเสริมสุขภาพโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน

คำสำคัญ:
การเสริมพลังชุมชน; การสร้างเสริมสุขภาพ; ชุมชนน่าอยู่

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ; 2560.

กมลทิพย์ วิจิตรสุนทรกุล. รายงานผลการสำรวจพฤติกรรมเสี่ยงโรคไม่ติดต่อและการบาดเจ็บ พ.ศ. 2561. กรุงเทพมหานคร: อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2561.

ยุทธศาสตร์และแผนงาน. การสาธารณสุขไทย 2559-2560. กรุงเทพมหานคร: แสงจันทร์การพิมพ์; 2562.

สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย. ประมาณการค่าใช้จ่ายสาธารณะด้านสุขภาพในอีก 15 ปีข้างหน้า. กรุงเทพฯ; 2561.

World Health Organization. Ottawa Charter for Health Promotion. Geneva: World Health Organization; 1987.

สินศักดิ์ชนม์ อุ่นพรมมี. พัฒนาการสำคัญของการสร้างเสริมสุขภาพ รายงานการประชุมระดับโลกเรื่องการสร้างเสริมสุขภาพ. กรุงเทพมหานคร: โครงการสวัสดิการวิชาการ สถาบันพระบรมราชชนก; 2556.

Lord J, Hutchison, P. The process of empowerment: implications for theory and practice. Canadian Journal of Community Mental Health 1993;12(1):5-22.

Laverack G. Health promotion practice: building empowered communities. Berkshire: Open University Press; 2007.

Laverack G. Health promotion practice: power and empowerment. London: Sage Publications Ltd; 2004.

นงพิมิล นิมิตรอานันท์ และคณะ. การเสริมพลังชุมชน: มโนทัศน์และการประยุกต์ในการปฏิบัติการพยาบาลเวชปฏิบัติชุมชน. Journal of Nursing and Health Sciences 2563;14(1),11-20.

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. แผนการดำเนินงานสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพประจำงบประมาณ พ.ศ.2562. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ; 2562.

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. ทิศทาง เป้าหมาย และยุทธศาสตร์ระยะ 10 ปี (พ.ศ. 2555-2564) กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ; 2550.

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. พระราชบัญญัติกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ พ.ศ. 2544. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ; 2544.

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. เอกสารกรอบการดำเนินงานหน่วยจัดการพื้นที่ชุมชนน่าอยู่ระดับภาค โซนภาค และจังหวัด สำนักงานสร้างสรรค์โอกาสและนวัตกรรม (สำนัก 6) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ประจำปีงบประมาณ 2562. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ; 2562.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

30-09-2022

รูปแบบการอ้างอิง

พินทุสร โพธิ์อุไร, & สมศักดิ์ สามัคคีธรรม. (2022). การเสริมพลังชุมชนกับการสร้างเสริมสุขภาพ กรณีศึกษาโครงการชุมชนน่าอยู่ในพื้นที่ภาคเหนือ. วารสารการสร้างเสริมสุขภาพไทย, 1(3). สืบค้น จาก https://so14.tci-thaijo.org/index.php/thpjournal/article/view/2906