กระบวนการสร้างนักสื่อสารสร้างสรรค์เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาบนฐานทุนของชุมชน

บทคัดย่อ

พวงชมพู ไชยอาลา แสงรุ่งเรืองโรจน์
ภาควิชานิเทศศาสตร์ คณะวิทยาการสารสนเทศ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ
กรณีศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการสร้างนักสื่อสารสร้างสรรค์เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาบนฐานทุนของชุมชนของโรงเรียนเมืองคง (คงคาวิทยา) อำเภอราษีไศล จังหวัดศรีสะเกษ และโรงเรียนบ้านแม่แพน้อย อำเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยการเก็บรวมข้อมูลตั้งแต่วันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2563 - 31 มกราคม พ.ศ. 2564 ด้วยวิธีการสังเกตการณ์แบบไม่มีส่วนร่วม การวิเคราะห์เอกสารรายงานโครงการ รวมทั้งสัมภาษณ์ผู้บริหาร คณะครู และนักเรียน ผลการศึกษา พบว่า ความยากจน การอยู่อาศัยในพื้นที่ที่ห่างไกล การคมนาคมไม่สะดวก การไม่มีสัญญาณอินเทอร์เน็ต ทำให้เกิดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาของนักเรียน ดังนั้นโรงเรียนจึงใช้ฐานทุนของชุมชน เช่น ภูมิปัญญาด้านการประกอบอาชีพ ภูมิปัญญาด้านศิลปวัฒนธรรม มาออกแบบกิจกรรมเพื่อสร้างการเรียนรู้ผ่านกระบวนการสร้างนักสื่อสารสร้างสรรค์ โดยทำการส่งเสริมทักษะชุดสมรรถนะของการสื่อสาร ประกอบด้วย ความสามารถในการเข้าถึง (access) วิเคราะห์ (analyze) ประเมิน (evaluate) สื่อสาร (communicate) ผลของการจัดกระบวนการเรียนรู้ผ่านกระบวนการสร้างนักสื่อสารสรรค์บนฐานทุนของชุมชนของทั้งสองโรงเรียน พบว่า โรงเรียนสามารถพัฒนานักเรียนให้เกิดความรู้ในสาระวิชาหลักและสามารถบูรณาการเข้ากับทักษะเพื่อดำเนินชีวิตในศตวรรษที่ 21 ได้แก่ ทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรม ทักษะสารสนเทศ สื่อและเทคโนโลยี ทักษะชีวิตและอาชีพ และเมื่อเกิดวิกฤตสถานการณ์โควิด จนต้องปิดโรงเรียน ทั้งสองโรงเรียนก็ยังสามารถสร้างการเรียนรู้ด้วยกระบวนการดังกล่าวให้กับนักเรียนได้อย่างต่อเนื่อง

คำสำคัญ: นักสื่อสารสร้างสรรค์; ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา; การพัฒนาเด็กเยาวชน