พลังทางปัญญากับความท้าทายในการควบคุมการบริโภคยาสูบในประเทศไทย

รณชัย คงสกนธ์

ผู้แต่ง

รณชัย คงสกนธ์

บทคัดย่อ

รณชัย คงสกนธ์
ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล กรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ
ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ จัดตั้งขึ้นเมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ. 2548 ภายใต้การสนับสนุนงบประมาณจากสํานักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเติมเต็มการพัฒนาระบบและกลไกการควบคุมการบริโภคยาสูบให้มีประสิทธิภาพด้วยการขับเคลื่อนงานควบคุมยาสูบด้วยงานวิจัยและวิชาการหรือพลังทางปัญญา อันเป็นไปตามยุทธศาสตร์สามเหลี่ยมเขยื้อนภูเขา อันประกอบด้วย (1) การสร้างองค์ความรู้ (2) การเคลื่อนไหวสังคม และ (3) การผลักดันนโยบายมาใช้อย่างสมบูรณ์ซึ่งทั้ง 3 องค์ประกอบต้องมีการทํางานประสานและเสริมกันให้เกิดพลังที่ก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงเป็นรูปธรรม เพราะการควบคุมยาสูบไม่ใช่ขับเคลื่อนเพียงแค่หน่วยงานภาคสุขภาพเท่านั้น แตต้องอาศัยความร่วมมือกับหน่วยงานทุกภาคส่วน หรือที่เรียกว่า ทุกนโยบายห่วงใยสุขภาพซึ่งศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบทําหน้าที่เป็นศูนย์กลางด้านวิชาการเพื่อการควบคุม ป้องกัน และแก้ไขปัญหาการบริโภคยาสูบของประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการยุติการแพร่ระบาดของยาสูบและฉากทัศน์ของอนาคตที่โลกจะปลอดบุหรี่ในการสร้างประเทศไทยปลอดบุหรี่และการสร้างคนรุ่นปลอดบุหรี่ต้องมีการสนับสนุนให้เกิดการพัฒนาความรู้และการวิจัยเพื่อการควบคุมยาสูบ การใหข้อมูลข่าวสารรวมถึงสนับสนุนทุนการศึกษาวิจัย เพื่อสนับสนุนภาครัฐและภาคประชาสังคมให้มีพลังในการขับเคลื่อนการควบคุมยาสูบในสังคมไทยเพื่อบรรลุเป้าหมายสุขภาพในทุกนโยบาย

คำสำคัญ: ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ; พลังทางปัญญา; สามเหลี่ยมเขยื้อนภูเขา; การควบคุมยาสูบ

เอกสารอ้างอิง

The Tobacco Atlas. Societal harms [Internet]. 2021 [cited 2021 Apr 15]. Available from: https://tobaccoatlas.org/topic/societal-harms/

สํานักงานสถิติแห่งชาติ, การสํารวจพฤติกรรมด้านสุขภาพของประชากร พ.ศ. 2564. กรุงเทพมหานคร: สํานักงานสถิติแห่งชาติ; 2564.

World Health Organization. Tobacco control in South-East Asia Region [internet]. 2021 [cited 2021 Apr 5]. Available from: https://www.who.int/southeastasia/health-topics/tobacco/tobacco-control-in-the-south-eastasia-region

BMC Public Health, Why is tobacco control progress in Indonesia stalled? - a qualitative analysis of interviews with tobacco control experts [Internet]. 2021 [cited 2021 May 15]. Available from: https://bmcpublichealth.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12889-020-08640-6

ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ. รายงานการบริโภคยาสูบของประเทศไทย ปี 2562. กรุงเทพมหานคร: สินทวีกิจพริ้นติ้ง; 2563.

Komonpaisarn T. Economic cost of tobacco smoking and secondhand smoke exposure at home in Thailand [Internet]. 2021 [cited 2021 Mar 2]. Available from: https://tobaccocontrol.bmj.com/content/early/2021/02/24/tobaccocontrol-2020-056147.full?ijkey=7uVhFRrkDtdtywv&keytype=ref

McDaniel PA, Smith EA, Malone RE. The tobacco endgame: a qualitative review and synthesis. Tob Control [Internet]. 2016 [cited 2021 Jan 15];25:594-604. Available from: https://tobaccocontrol.bmj.com/content/25/5/594

Malone RE. The race to a tobacco endgame. Tob Control 2016;25(6):607-8.

คณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบแห่งชาติ. แผนปฏิบัติการด้านการควบคุมแห่งชาติ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2565 - 2570. นนทบุรี: กองงานคณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ; 2565.