การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้บนฐานระบบนิเวศการเรียนรู้เพื่อขับเคลื่อนทักษะแห่งอนาคตของผู้เรียน โดยใช้กระบวนการ FUTURE LIFE 4S Model
คำสำคัญ:
ผู้ประกอบการดิจิทัล, ทักษะแห่งอนาคต, ระบบนิเวศการเรียนรู้, รูปแบบการจัดการเรียนรู้บทคัดย่อ
บทคัดย่อ: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1)เพื่อพัฒนาและประเมินผลรูปแบบการจัดการเรียนรู้บนฐานระบบนิเวศการเรียนรู้ 2)เพื่อขับเคลื่อนทักษะแห่งอนาคตของผู้เรียนด้วยกระบวนการ FUTURE LIFE 4S Model 3) เพื่อประเมินประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ของรูปแบบ โดยมุ่งเน้นการพัฒนาทักษะที่จำเป็น เช่น ความฉลาดรู้ด้านข้อมูล การทำงานร่วมกับปัญญาประดิษฐ์ และความเป็นผู้ประกอบการดิจิทัล เพื่อให้ผู้เรียนพร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงในยุคดิจิทัลดิสรัปชัน กลุ่มเป้าหมายในการศึกษาคือนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนปทุมรัตต์พิทยาคม ปีการศึกษา 2568 จำนวน 235 คน การพัฒนานวัตกรรมใช้กระบวนการออกแบบตามแนวคิด ADDIE Model บูรณาการร่วมกับการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) และวงจรคุณภาพ (PDCA) ซึ่งแบ่งการดำเนินงานออกเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะการสร้างระบบนิเวศและเตรียมความพร้อม (FUTURE) ระยะการจัดการเรียนรู้และสร้างสรรค์นวัตกรรม (LIFE) และระยะการประเมินผล สะท้อนคิด และต่อยอด (4S) ผลการดำเนินงานพบว่า รูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิภาพเชิงประจักษ์ (E1/E2) เท่ากับ 82.50/84.20 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์มาตรฐาน 80/80 ที่ตั้งไว้ นอกจากนี้ นักเรียนกลุ่มเป้าหมายจำนวนร้อยละ 84.26 มีผลการประเมินทักษะแห่งอนาคตผ่านเกณฑ์ในระดับดีขึ้นไป และผลการประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ของรูปแบบโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (= 4.65) สรุปได้ว่า นวัตกรรมดังกล่าวสามารถพลิกโฉมผู้เรียนจากการเป็นเพียงผู้บริโภคเทคโนโลยี สู่การเป็นผู้สร้างสรรค์นวัตกรรมและผู้ประกอบการดิจิทัลวัยเรียนที่สามารถประยุกต์ใช้ความรู้ในชีวิตจริงได้อย่างเป็นรูปธรรม และถือเป็นแนวปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice) ที่พร้อมสำหรับการเผยแพร่และขยายผลต่อไป
Downloads
เอกสารอ้างอิง
OECD. (2019). OECD future of education and skills 2030. Paris: OECD Publishing.
Kraus, S., Palmer, C., Kailer, N., Kallinger, F. L., and Spitzer, J. (2019). Digital Entrepreneurship: A research agenda on new business models for the twenty-first century. International Journal of Entrepreneurial Behavior and Research, 25(2), 353-375.
ถนอมพร เลาหจรัสแสง. (ม.ป.ป.). ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 เพื่อการพัฒนาอาจารย์ของมหาวิทยาลัย เชียงใหม่. สืบค้นเมื่อ 12 มิถุนายน 2569. จาก http://www.pharmacy. cmu.ac.th/ unit/unit_files/files_download/2014-04-10.pdf.
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. (2565). รายงานผลการสำรวจพฤติกรรมผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทย ปี 2565. สืบค้นเมื่อ 12 มิถุนายน 2569. จาก https://www.etda.or.th/th/Our-Service/statistics-and-information/IUB2022.aspx
Siemens, G. (2005). Connectivism: a learning theory for the digital age. International Journal of Instructional Technology and Distance Learning, 2(1), 3–10.
Trilling, B., and Fadel, C. (2009). 21st Century skills: Learning for life in our times.
California: John Wiley and Sons
World Economic Forum. (2023). Future of jobs report 2023. Cologny/Geneva, Switzerland: Capite.
Zhao, Y. (2012). World class learners: Educating creative and entrepreneurial students. Corwin Press.
Bonwell, C. C., and Eison, J. A. (1991). Active learning: Creating excitement in the classroom. Washington, D.C.: School of Education and Human Development, George Washington University.
Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. Cambridge, Massachusetts: Center for Advanced Engineering Study.
Zimmerman, B. J. (2002). Becoming a self-regulated learner: An overview. Theory Into Practice, 41(2), 64–70.
Branch, R. M. (2009). Instructional design: The ADDIE approach. New York: Springer.
พิมพันธ์ เดชะคุปต์ และ พรทิพย์ แข็งขัน. (2564). การจัดการเรียนรู้เชิงรุกแบบสมรรถนะในยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
มารุต พัฒผล. (2565). การจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมกรอบความคิดเชิงประกอบการ (Entrepreneurial Mindset). กรุงเทพฯ: ศูนย์ผู้นำนวัตกรรมหลักสูตรและการเรียนรู้.
วิชัย วงษ์ใหญ่ และ มารุต พัฒผล. (2564). การออกแบบระบบนิเวศการเรียนรู้เพื่อขับเคลื่อนสมรรถนะผู้เรียน. กรุงเทพฯ: ศูนย์ผู้นำนวัตกรรมหลักสูตรและการเรียนรู้.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). การเรียนรู้ฐานสมรรถนะเชิงรุก: ถอดบทเรียนการปฏิบัติ. นนทบุรี: บริษัท 21 เซ็นจูรี่ จำกัด.
OECD. (2021). OECD digital education outlook 2021: Pushing the frontiers with AI, blockchain and robots. Paris, France: OECD Publishing.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางการศึกษาอุตสาหกรรม

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
