แนวทางการบริหารสถานศึกษาอัจฉริยะด้วยปัญญาประดิษฐ์

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางการบริหารสถานศึกษาอัจฉริยะด้วยปัญญาประดิษฐ์ จากการสังเคราะห์แนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ในการบริหารสถานศึกษา พบว่า การบริหารสถานศึกษาอัจฉริยะด้วยปัญญาประดิษฐ์ประกอบด้วยองค์ประกอบสำคัญ 4 ด้าน ได้แก่ 1) การบริหารวิชาการอัจฉริยะ 2) การบริหารงบประมาณและทรัพยากรอัจฉริยะ 3) การบริหารบุคคลอัจฉริยะ และ 4) การบริหารทั่วไปอัจฉริยะ โดยกรอบแนวทาง         ที่นำเสนอประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก คือ ส่วนปัจจัยนำเข้าที่เน้นภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐาน ส่วนกระบวนการที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์เป็นเครื่องมือวิเคราะห์ คาดการณ์ และสนับสนุนการตัดสินใจ และส่วนผลลัพธ์ที่มุ่งยกระดับคุณภาพการศึกษาผ่านผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียนและประสิทธิภาพ การบริหารจัดการภายใต้เงื่อนไขสำคัญด้านจริยธรรม ความเป็นส่วนตัวของข้อมูล และการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลของบุคลากรทางการศึกษา ทั้งนี้ แนวทางดังกล่าวมุ่งเน้นการออกแบบที่คำนึงถึงบริบทสถานศึกษาไทยทั้งขนาดใหญ่และขนาดเล็ก โดยเน้นให้ปัญญาประดิษฐ์เป็นเครื่องมือเสริมศักยภาพผู้บริหารสถานศึกษา มิใช่เพื่อทดแทนวิจารณญาณของมนุษย์ อันจะนำไปสู่การยกระดับคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืนในยุคดิจิทัล