การประยุกต์ใช้หลักธรรมาภิบาลในการบริหารการศึกษายุคใหม่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอสถาปัตยกรรมและกรอบแนวคิดในการประยุกต์ใช้หลักธรรมาภิบาล บูรณาการร่วมกับกระบวนการบริหารจัดการเชิงนวัตกรรมในสถานศึกษา ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า ผู้นำทางการศึกษายุคดิจิทัลจำเป็นต้องขับเคลื่อนผ่านหลักธรรมาภิบาล 6 ประการ ได้แก่ หลักนิติธรรม คุณธรรม ความโปร่งใส การมีส่วนร่วม ความรับผิดชอบ และความคุ้มค่า โดยมุ่งเน้นใน 5 มิติสำคัญคือ 1) การบริหารงานวิชาการและการจัดการหลักสูตรผ่านเทคโนโลยีคลาวด์ และแพลตฟอร์มออนไลน์ 2) การสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพบนฐานของความไว้วางใจ 3) การบริหารข้อมูลขนาดใหญ่และปัญญาประดิษฐ์ อย่างมีจริยธรรม 4) การใช้ทักษะการคิดเชิงออกแบบเพื่อสร้างนวัตกรรม และ 5) การสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่ส่งเสริมความเป็นพลเมืองดิจิทัล บทสรุปชี้ให้เห็นว่า แม้เทคโนโลยีจะเป็นเครื่องมือที่ทรงพลัง แต่ "หลักธรรมาภิบาลและจริยธรรมของผู้นำ" คือเข็มทิศสำคัญที่จะนำพาองค์กรและผู้เรียนสู่ความสำเร็จอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กาญจนา ดะนุชนาม, ศรุติพงศ์ ภูวัชร์วรานนท์, และ มุจลินทร์ ผลกล้า. (2568). การบริหารงานด้วยหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหาร สถานศึกษาในยุควิถีใหม่. วารสารธรรมสาส์น, 4(2), 135-154.
รักษิต สุทธิพงษ์, และชุณวัฒน์ ปุงบางกระดี่. (2568). ธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคโลกพลิกผัน. วารสารการวิจัยกาสะลองคำ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 19(1), 1-22.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2568). โครงการพัฒนาหลักสูตร AI & Digital Ethics for Educators. สืบค้นเมื่อ 5 เมษายน 2569, จาก https://www.ipst.ac.th
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน). (2566). ว่าด้วยกรอบธรรมาภิบาลข้อมูลภาครัฐ ฉบับปรับปรุง: แนวปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน).
Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. New Brunswick, NJ: Transaction Publishers.
Brown, T. (2008). Design thinking. Harvard Business Review, 86(6), 84-92.
Caldwell, B. J. (2006). Re-imagining educational leadership. Camberwell, Victoria: ACER Press.
Cascio, J. (2020). Facing the age of chaos: Introducing the BANI Framework. สืบค้นเมื่อ 5 เมษายน 2569, จาก https://medium.com
Dunleavy, P., Margetts, H., Bastow, S., & Tinkler, J. (2006). New public management is dead-long live digital-era governance. Journal of Public Administration Research and Theory, 16(3), 467-494.
Fullan, M. (2001). Leading in a culture of change. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Holmes, W., Persson, J., Chounta, I. A., Wasson, B., & Dimitrova, V. (2022). Artificial intelligence and education: A critical view through the lens of human rights, democracy and the rule of law. Strasbourg: Council of Europe.
Margetts, H., & Dunleavy, P. (2013). The second wave of digital-era governance: A quasi-paradigm for government on the Web. Philosophical Transactions of the Royal Society A, 371(1987), 20120382.
Tschannen-Moran, M. (2014). Trust matters: Leadership for successful schools. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
UNICEF. (2025). Data governance for EdTech. Florence, Italy: UNICEF Office of Research – Innocenti.
