ปัญหาทางกฎหมายเรื่องความรับผิดก่อนสัญญา

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งศึกษาหลักความรับผิดก่อนสัญญา (Pre-contractual Liability) ซึ่งเป็นกลไกสำคัญ
ในการคุ้มครองคู่สัญญาฝ่ายสุจริตในกระบวนการเจรจาก่อนการทำสัญญา อันมีบทบาทเพิ่มขึ้นอย่างมาก
ในบริบทของการทำธุรกรรมเชิงพาณิชย์สมัยใหม่ที่มีความซับซ้อนและยาวนาน การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายนิยามและหลักการพื้นฐานของความรับผิดก่อนสัญญา วิเคราะห์และเปรียบเทียบแนวคิดดังกล่าวตามร่างกรอบอ้างอิงร่วมของยุโรป (Draft Common Frame of Reference - DCFR) กับสถานะทางกฎหมายของประเทศไทย ตลอดจนชี้ให้เห็นถึงปัญหาและช่องว่างของกฎหมายไทยในปัจจุบัน

บทความใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยอาศัยการวิจัยเอกสารและการศึกษาเชิงเปรียบเทียบระหว่างบทบัญญัติในร่างกรอบอ้างอิงร่วมของยุโรป กับประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ของไทย
ผลการศึกษาพบว่าร่างกรอบอ้างอิงร่วมของยุโรป ได้ยกระดับหลักสุจริตและความเป็นธรรมในการเจรจาให้เป็นหน้าที่ทางกฎหมายที่ชัดเจน โดยกำหนดหน้าที่ก่อนสัญญา ขอบเขตความรับผิด และกลไกการเยียวยาความเสียหายไว้อย่างเป็นระบบ ในขณะที่กฎหมายไทยยังไม่มีบทบัญญัติที่รับรองหลักความรับผิดก่อนสัญญาโดยตรง ต้องอาศัยการตีความจากบทบัญญัติทั่วไปว่าด้วยหลักสุจริตและละเมิด ซึ่งก่อให้เกิดความไม่แน่นอน
ในการบังคับใช้และการคุ้มครองคู่สัญญาฝ่ายสุจริต

บทความจึงเสนอให้ประเทศไทยพิจารณาพัฒนากฎหมายเกี่ยวกับความรับผิดก่อนสัญญาอย่างเป็นรูปธรรม โดยบัญญัติหลักความรับผิดก่อนสัญญาไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ให้มีความชัดเจน กำหนดหน้าที่ทางกฎหมายที่บังคับใช้อย่างเป็นรูปธรรม หน้าที่ก่อนสัญญา ความรับผิดบุคคลที่ฝ่าฝืนหน้าที่ตามที่ระบุไว้จะต้องรับผิด โดยอาศัยแนวคิดจากร่างกรอบอ้างอิงร่วมของยุโรปเป็นแนวทาง เพื่อสร้างสมดุลระหว่างหลักเสรีภาพในการทำสัญญากับการคุ้มครองความไว้วางใจ อันจะช่วยเสริมสร้างความแน่นอน
ทางกฎหมาย เพิ่มความเชื่อมั่นในการทำธุรกรรม