การวิเคราะห์การใช้งานอันมีลิขสิทธิ์บนสื่ออิเล็กทรอนิกส์ภายใต้กฎหมายลิขสิทธิ์ไทยศึกษาเฉพาะกรณีที่ไม่ใช่เพื่อเชิงพาณิชย์

บทคัดย่อ

งานวิจัยฉบับนี้ศึกษาสถานะทางกฎหมายของการเผยแพร่ผลงานที่มีลิขสิทธิ์บนสื่อสังคมออนไลน์โดยไม่มีวัตถุประสงค์ทางการค้าภายใต้พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 ของประเทศไทย โดยทำการศึกษาเปรียบเทียบพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 ของกฎหมายไทยกับมาตรฐานสากลและหลัก “การใช้งานโดยชอบธรรม” (fair use) ตามกฎหมายของสหรัฐอเมริกา จากการศึกษาค้นพบว่า ปัจจัยตามกฎหมายของสหรัฐอเมริกาที่ใช้พิจารณาการใช้งานโดยชอบธรรมให้แนวทางที่ชัดเจนกว่าทั้งต่อศาลและผู้ใช้งาน ในขณะที่ข้อยกเว้นตามมาตรา 32 ของพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ยังมีถ้อยคำที่กว้างและไม่ชัดเจน นอกจากนี้กฎหมายไทยยังขาดหลักเกณฑ์ที่เฉพาะเจาะจงจึงส่งผลให้เกิดการตีความที่ไม่สอดคล้องกันในทางปฏิบัติของศาล และความไม่ชัดเจนในบทบัญญัติของกฎหมายนี้ได้สร้างปัญหาความไม่แน่นอนทางกฎหมายให้แก่ผู้สร้างสรรค์ผลงาน ดังนั้น เพื่อที่จะแก้ไขปัญหาดังกล่าว จึงมีข้อเสนอให้มีการแก้ไขมาตรา 32 ของพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ เช่น การกำหนดหลักเกณฑ์หลายปัจจัยเช่นเดียวกันกับกฎหมายสหรัฐฯ และการปรับปรุงโครงสร้างกฎหมายให้ชัดเจนขึ้น ซึ่งการแก้ไขกฎหมายในลักษณะนี้จะทำให้กฎหมายลิขสิทธิ์ของไทยสอดคล้องกับพันธกรณีระหว่างประเทศและสามารถถ่วงดุลสิทธิของเจ้าของลิขสิทธิ์กับประโยชน์สาธารณะในยุคดิจิทัลได้ดียิ่งขึ้น