สิทธิการลาเพื่อเกณฑ์ทหารของแรงงานไทยทางทะเล

บทคัดย่อ

การค้นคว้าอิสระฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปัญหาที่เกิดจากการที่แรงงานไทยทางทะเล(คนประจำเรือที่เป็นคนไทย) ไม่ได้รับสิทธิในการลาเพื่อเข้ารับราชการทหารตามพระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558 ซึ่งส่งผลให้แรงงานไทยทางทะเลต้องลาออกจากงาน สูญเสียรายได้ และไม่ได้รับการประกันตำแหน่งงานภายหลังจากเสร็จสิ้นการเข้ารับราชการทหาร อันถือเป็นการจำกัดเสรีภาพในการประกอบอาชีพ หน้าที่พลเมืองในการรับราชการทหาร และเป็นการกระทบต่อสิทธิมนุษยชนของแรงงานกลุ่มนี้อย่างมีนัยสำคัญ

          การศึกษาครั้งนี้ใช้วิธีการศึกษาเชิงเปรียบเทียบกับกฎหมายแรงงานของต่างประเทศ ได้แก่ ประเทศนอร์เวย์ ประเทศสหรัฐอเมริกา และประเทศสิงคโปร์ ซึ่งมีกฎหมายรองรับสิทธิของแรงงานทางทะเลในการลาเพื่อเข้ารับราชการทหาร โดยไม่ต้องลาออกจากงาน อันส่งผลให้แรงงานในประเทศดังกล่าวได้รับการคุ้มครองด้านรายได้ การประกอบอาชีพ และสวัสดิการอย่างต่อเนื่อง

          จากการศึกษาพบว่า แรงงานทั่วไปในประเทศไทยได้รับสิทธิในการลาเพื่อเข้ารับราชการทหารตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 อย่างไรก็ตาม สิทธิดังกล่าวไม่ครอบคลุมถึงแรงงานทางทะเล เนื่องจากพระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558 กำหนดให้แรงงานทางทะเลอยู่ภายใต้ระบบกฎหมายเฉพาะ ไม่อยู่ภายใต้บังคับกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงาน และไม่มีบทบัญญัติที่อ้างอิงสิทธิจากกฎหมายแรงงานทั่วไป ส่งผลให้แรงงานไทยทางทะเลไม่ได้รับสิทธิขั้นพื้นฐานในการลาเพื่อปฏิบัติหน้าที่ตามที่รัฐธรรมนูญกำหนด ซึ่งกระทบต่อสิทธิในการทำงาน เสรีภาพในการประกอบอาชีพ และหลักการไม่เลือกปฏิบัติ อันเป็นหลักการพื้นฐานของสิทธิมนุษยชนสากล

          ดังนั้นจึงเสนอแนะแนวทางในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว ได้แก่ การบัญญัติกฎหมายเกี่ยวกับสิทธิการลาเพื่อเข้ารับราชการทหารไว้ในพระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558 เพื่อให้สอดคล้องกับแนวปฏิบัติของประเทศที่มีมาตรฐานแรงงานสูง หลักสิทธิมนุษยชน และข้อเสนอแนะขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ (International Labour Organization: ILO)