การบริหารจัดการองค์กรยุคใหม่ด้วยแนวคิดแบบลีน บทเรียนและข้อเสนอแนะสำหรับภาครัฐไทย

ผู้แต่ง

  • ชนน์วริศร์ ชยกรธนาวัชร์ นักวิชาการอิสระ

คำสำคัญ:

การบริหารจัดการองค์กรยุคใหม่ , แนวคิดแบบลีน , บทเรียนและข้อเสนอแนะ , ภาครัฐไทย

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอข้อค้นพบและข้อเสนอแนะจากหลักการลีนและกรณีศึกษาในประเทศไทยระหว่างปี พ.ศ. 2562–2568 เพื่อพัฒนาภาครัฐไทย ผลการสังเคราะห์กรณีศึกษาชี้ให้เห็นว่า การนำลีนมาใช้สามารถลดต้นทุน ย่นระยะเวลา และยกระดับคุณภาพบริการได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น ลดค่าใช้จ่ายร้อยละ 89.13 ลดเวลานำในการดำเนินงาน (Lead time) ร้อยละ 65.77 และลดรอบเวลาการทำงาน ร้อยละ 54.03 ในสถาบันวิจัย ลดต้นทุนขนส่ง 245,568 บาท ลดการปล่อย CO2 2,931 กิโลกรัม ในธุรกิจ SMEs แปรรูปอาหาร รวมถึงลดขั้นตอนการทำงาน เพิ่มความเร็วในการเข้าถึงเอกสาร และเพิ่มความพึงพอใจผู้ใช้งาน ร้อยละ 56 ในสถาบันการศึกษา ผลลัพธ์เหล่านี้สะท้อนถึงศักยภาพของลีนในการเสริมสร้างทั้งมิติทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม จากการศึกษา ผู้เขียนได้พัฒนา Lean Government Transformation Model ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบหลัก แบ่งเป็น 2 มิติ ได้แก่ มิติที่ 1 หลักการลีนเชิงพื้นฐาน ประกอบด้วย 1) การสร้างคุณค่าสำหรับประชาชน 2) การลดความสูญเปล่า 3) การปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง และมิติที่ 2 องค์ประกอบพลวัตที่สอดคล้องกับบริบทของภาครัฐไทย ประกอบด้วย 4) การสร้างองค์กรที่พร้อมต่อการเปลี่ยนแปลง 5) การใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรม 6) ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์และดิจิทัล โมเดลนี้มีเป้าหมายเพื่อให้หน่วยงานราชการไทยสามารถออกแบบระบบที่ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง มีความโปร่งใส และพร้อมเผชิญความท้าทายในอนาคต

เอกสารอ้างอิง

ชื่นนภา บุตดีวงค์ และกิตติยาภรณ์ บรรไพ. (2566). การบริหารองค์การด้วยเทคนิคสมัยใหม่. วารสารการบริหาร การจัดการ และการพัฒนาที่ยั่งยืน, 1(1), 69–83.

ดามธรรม จินากูล. (2562). การพัฒนาสำนักงานลีน. (รายงานการวิจัย). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี.

ตุลาพล นิติเดชา. (2564). การประยุกต์ใช้แนวคิดลีนเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพงานสนับสนุนวิชาการในสถาบันการศึกษา: กรณีศึกษาคณะโลจิสติกส์ มหาวิทยาลัยบูรพา. (รายงานการวิจัย). คณะโลจิสติกส์ มหาวิทยาลัยบูรพา.

ปรินทร ศิริเอี้ยวพิกูล. (2568). การบริหารโครงการก่อสร้างด้วยแนวคิด Lean Construction: กรณีศึกษาความสำเร็จและบทเรียนในประเทศไทย. วารสารสหวิทยาการสังคมศาสตร์และการศึกษา, 1(3), 57–70.

สุวัฒน์ จรรยาพูน, สุรทิน ธัญญะผลิน. (2568). การตระหนักรู้ในการใช้เครื่องมือลีนในธุรกิจโลจิสติกส์ของประเทศไทย. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 20(1), 193-208.

Bhatia, N. & Drew, J. (2006). Applying lean production to the public sector. The McKinsey Quarterly, 3(1), 97-98.

Bhuvanij, K., Praneetpolgrang, P., Sukvaree, T. & Saekhow, N. (2023). Strategic digital leadership in the public sector for digital transformation Towards Enabling Sustainable Digital Economy in Thailand. International Journal of Engineering Research and Technology, 12(8), 1-19.

Klein, L. L., Vieira, K. M., Marçal, E. F., Pereira, B. A. D. & Ercolani, L. D. (2022). The influence of lean management practices on process effectiveness: A quantitative study in a public institution. Sage Journals, 12(2). https://doi.org/10.1177/21582440221088837

Liker, J. K. (2004). The Toyota way: 14 management principles from the world's greatest manufacturer. McGraw-Hill.

OECD. (2022). Open and Connected Government Review of Thailand (EN). OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/oecd-skills-strategy-thailand_153a1fe6-en/

Ohno, T. (1988). Toyota Production System: Beyond large-scale production. Productivity Press.

Osborne, D. & Gaebler, T., Eds. (1992) Reinventing Government. How the Entrepreneurial Spirit Is Transforming the Public Sector. Penguin Books USA Inc.

Presciuttini, A. (2025). Integrating lean management and emerging technologies for enhanced sustainable performance. Data Science and Management. https://doi.org/10.1016/j.dsm.2025.08.004

Radnor, Z. & Osborne, S. P. (2013). Lean: A failed theory for public services?. Public Management Review, 15(2), 265–287. https://doi.org/10.1080/14719037.2012.748820

Ratthanakwan, S. & Choonhaklai, S. (2024). The public sector innovation for development of Thai public sector. Kasetsart Journal of Social Sciences, 45(1), 203–214. https://doi.org/10.34044/j.kjss.2024.45.1.21

Vorawitsurawathana, K. (2024). Lean management as a framework to implement sustainability for SMEs. [Unpublished Master’s Thesis]. Thammasat University.

Womack, J. P. & Jones, D. T. (1996). Lean thinking: Banish waste and create wealth in your corporation. Simon & Schuster.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

01-07-2026

รูปแบบการอ้างอิง

ชยกรธนาวัชร์ ช. . (2026). การบริหารจัดการองค์กรยุคใหม่ด้วยแนวคิดแบบลีน บทเรียนและข้อเสนอแนะสำหรับภาครัฐไทย. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์และสหวิทยาเพื่อสังคม, 2(3), e2220. สืบค้น จาก https://so14.tci-thaijo.org/index.php/JIRFLAS/article/view/2220