ข้อพิจารณาที่สำคัญในการดำเนินการทางวินัยกับเจ้าหน้าที่ของรัฐ เมื่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. ได้ไต่สวนและวินิจฉัยชี้มูลความผิด
DOI:
https://doi.org/10.14456/jiist.2026.5คำสำคัญ:
คณะกรรมการ ป.ป.ช., การดำเนินการทางวินัย, การชี้มูลความผิดบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอข้อพิจารณาที่สำคัญในการดำเนินการทางวินัยกับเจ้าหน้าที่ของรัฐ เมื่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. ได้ไต่สวนและวินิจฉัยชี้มูลความผิด โดยกระบวนการศึกษาใช้การวิเคราะห์เอกสาร ได้แก่ กฎหมายที่เกี่ยวข้อง คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด ความเห็นของคณะกรรมการกฤษฎีกา รวมถึงเอกสารวิชาการต่าง ๆ พบว่า การวินิจฉัยชี้มูลความผิดทางวินัยของคณะกรรมการ ป.ป.ช. กับเจ้าหน้าที่ของรัฐที่มีกฎหมาย ระเบียบ หรือข้อบังคับเกี่ยวกับการบริหารงานบุคคลจะมีผลผูกพันผู้บังคับบัญชาหรือผู้มีอำนาจถอดถอนให้ถือว่าสำนวนการไต่สวนของคณะกรรมการ ป.ป.ช. เป็นสำนวนการสอบสวนทางวินัยของคณะกรรมการสอบสวนวินัยต้องมีการชี้มูลความผิดทางวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ สำหรับเจ้าหน้าที่ของรัฐที่ไม่มีกฎหมาย ระเบียบ หรือข้อบังคับเกี่ยวกับวินัย เมื่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. ได้วินิจฉัยชี้มูลความผิดในฐานใดย่อมไม่มีผลผูกพันผู้บังคับบัญชาหรือผู้มีอำนาจถอดถอน ดังนั้น ผู้บังคับบัญชาหรือผู้มีอำนาจแต่งตั้งถอดถอนต้องดำเนินการตามหน้าที่และอำนาจที่กฎหมาย ระเบียบ หรือข้อบังคับของหน่วยงานดังกล่าวกำหนดไว้ ในกรณีอดีตเจ้าหน้าที่ของรัฐเมื่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. ได้วินิจฉัยชี้มูลความผิดให้เป็นไปตามกฎหมาย ระเบียบ หรือข้อบังคับของหน่วยงานของรัฐนั้นที่บังคับใช้ในขณะกระทำความผิด ถ้ามีการแก้ไขหรือเพิ่มเติมอันเป็นคุณกับอดีตเจ้าหน้าที่ของรัฐให้บังคับตามที่แก้ไขหรือเพิ่มเติมใหม่นั้น สำหรับการพิจารณาอุทธรณ์คำสั่งลงโทษทางวินัยจากการชี้มูลของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ผู้มีอำนาจพิจารณาได้เฉพาะดุลพินิจในการกำหนดโทษไม่อาจเปลี่ยนแปลงฐานความผิดได้ ในกรณีที่ผู้ถูกคำสั่งลงโทษทางวินัยเห็นว่าไม่ได้กระทำผิดวินัยตามการชี้มูลของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ต้องฟ้องคดีต่อศาลปกครองภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งคำสั่งลงโทษทางวินัย
เอกสารอ้างอิง
พระราชบัญญัติตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2565. (16 ตุลาคม 2565). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 139 ตอนที่ 64 ก, หน้า 1-105.
พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561. (21 กรกฎาคม 2561). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 135 ตอนที่ 52 ก, หน้า 1-80. สืบค้นจาก https://searchlaw.ocs.go.th/council-of-state/#/public/doc/dEpYYjMyMmNlL05xbDZhb2tPcTN2dz09
ศาลปกครองสูงสุด. (2564). คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด คดีหมายเลขดำที่ อบ. 240/2559 คดีหมายเลขแดงที่ อบ. 2/2564 เรื่อง คดีพิพาทเกี่ยวกับการที่เจ้าหน้าที่ของรัฐออกคำสั่งโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย (อุทธรณ์คำพิพากษา) (ระหว่าง นางรัศมีไขมุก พร้อมเพรียง กับ นายกเทศมนตรีนครลำปาง ที่ 1 กับพวกรวม 4 คน). สืบค้นจาก https://judgement-api.admincourt.go.th/uploads/CaseFile/admcase/document/signed/2024/pdf/2559/03012-590240-1f-640309-0000677530.pdf
ศาลปกครองสูงสุด. (2566ก). คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด คดีหมายเลขดำที่ อ. 1020/2564 คดีหมายเลขแดงที่ อ. 779/2566 เรื่อง คดีพิพาทเกี่ยวกับการที่เจ้าหน้าที่ของรัฐออกคำสั่งโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายและการกระทำละเมิดของเจ้าหน้าที่ของรัฐอันเกิดจากคำสั่งทางปกครอง (ระหว่าง นายไชยันต์ ผ่องน้อย กับ เทศบาลตำบลอ้อมใหญ่ ที่ 1 กับพวกรวม 4 คน). สืบค้นจาก https://judgement-api.admincourt.go.th/uploads/CaseFile/admcase/document/signed/2024/pdf/2564/01012-641020-1f-660920-0000757786.pdf
ศาลปกครองสูงสุด. (2566ข). คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด คดีหมายเลขดำที่ อบ. 264/2563 คดีหมายเลขแดงที่ อบ. 304/2566 เรื่อง คดีพิพาทเกี่ยวกับการที่เจ้าหน้าที่ของรัฐออกคำสั่งโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย (ระหว่าง นายเผด็จ โตพุ่ม กับ นายกเทศมนตรีตำบลพลายชุมพล ที่ 1 กับพวกรวม 3 คน). สืบค้นจาก https://judgement-api.admincourt.go.th/uploads/CaseFile/admcase/document/signed/2024/pdf/2563/03012-630264-1f-660926-0000758595.pdf
ศาลปกครองสูงสุด. (2567ก). คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด คดีหมายเลขดำที่ อ. 714/2566 คดีหมายเลขแดงที่ อ. 1278/2567 เรื่อง คดีพิพาทเกี่ยวกับการที่หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐกระทำการโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย (ระหว่าง นายปัณยา สำเภาศัพท์ กับ คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ที่ 1 กับพวกรวม 2 คน). สืบค้นจาก https://judgement-api.admincourt.go.th/uploads/CaseFile/admcase/document/signed/2024/pdf/2566/01012-660714-1f-671213-0000794159.pdf
ศาลปกครองสูงสุด. (2567ข). คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด คดีหมายเลขดำที่ อบ. 349/2563 คดีหมายเลขแดงที่ อบ. 33/2567 เรื่อง คดีพิพาทเกี่ยวกับการที่หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐออกคำสั่งโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย (ระหว่าง นายสมมาต โชติประดิษฐ์ กับ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลท้ายเหมือง กับพวกรวม 4 คน). สืบค้นจาก https://judgement-api.admincourt.go.th/v1/media/uploads/CaseFile/view/03012-630349-4f-660928-0000773667.pdf
ศาลปกครองสูงสุด. (2567ค). คำสั่งที่ 1166/2567 เรื่อง คดีพิพาทเกี่ยวกับการที่เจ้าหน้าที่ของรัฐออกคำสั่งโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย (คำร้องอุทธรณ์คำสั่งไม่รับคำฟ้องไว้พิจารณา). สืบค้นจาก https://judgement-api.admincourt.go.th/uploads/CaseFile/admcase/document/signed/2024/pdf/2567/01013-671084-2f-671204-0000793633.pdf
ศาลปกครองสูงสุด. (2568ก). คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด คดีหมายเลขดำที่ อ. 175/2563 คดีหมายเลขแดงที่ จ. 555/2567 เรื่อง คดีพิพาทเกี่ยวกับสัญญาทางปกครอง (ระหว่าง บริษัท ซิลลิค ฟาร์มา จำกัด กับ กระทรวงกลาโหม ที่ 1 กับพวกรวม 4 คน). สืบค้นจาก https://judgement-api.admincourt.go.th/uploads/CaseFile/admcase/document/signed/2025/pdf/2563/01012-630175-1f-680708-0000812761.pdf
ศาลปกครองสูงสุด. (2568ข). คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด คดีหมายเลขดำที่ อ. 2117/2565 คดีหมายเลขแดงที่ อ. 487/2568 เรื่อง คดีพิพาทเกี่ยวกับการที่หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐกระทำการโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย (ระหว่าง นายชัยวัฒน์ ลิ้มลิขิตอักษร กับ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ที่ 1 กับพวกรวม 3 คน). สืบค้นจาก https://judgement-api.admincourt.go.th/uploads/CaseFile/admcase/document/signed/2025/pdf/2565/01012-652117-1f-680716-0000813145.pdf
ศาลปกครองสูงสุด. (2568ค). คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด คดีหมายเลขดำที่ อ. 2066/2567 คดีหมายเลขแดงที่ อ. 1114/2568 เรื่อง คดีพิพาทเกี่ยวกับการที่หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐออกคำสั่งโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย (ระหว่าง นายสุนีย์ อุ้ยแก้ว กับ ผู้ว่าราชการจังหวัดอุตรดิตถ์ ที่ 1 กับพวกรวม 2 คน). สืบค้นจาก https://judgement-api.admincourt.go.th/uploads/CaseFile/admcase/document/signed/2025/pdf/2567/01012-672066-1f-681121-0000825680.pdf
ศาลปกครองสูงสุด. (2568ง). คำสั่งที่ 272/2568 เรื่อง คดีพิพาทเกี่ยวกับการที่หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐออกคำสั่งโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย (คำร้องอุทธรณ์คำสั่งไม่รับคำฟ้องไว้พิจารณา). สืบค้นจาก https://judgement-api.admincourt.go.th/uploads/CaseFile/admcase/document/signed/2025/pdf/2567/01013-671440-2f-680514-0000807178.pdf
ศาลปกครองสูงสุด. (2569). คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด คดีหมายเลขดำที่ อ. 1158/2566 คดีหมายเลขแดงที่ อ. 133/2569 เรื่อง คดีพิพาทเกี่ยวกับการที่เจ้าหน้าที่ของรัฐออกคำสั่งโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย (ระหว่าง นายอมร รักซ้อน กับ คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ที่ 1 กับพวกรวม 3 คน). สืบค้นจาก https://judgement-api.admincourt.go.th/uploads/CaseFile/admcase/document/signed/2026/pdf/2566/01012-661158-1f-690226-0000832703.pdf
ศาลรัฐธรรมนูญ. (2546). คำวินิจฉัยที่ 2/2546 เรื่อง คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติขอให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 266 เกี่ยวกับอำนาจหน้าที่ขององค์กรตามรัฐธรรมนูญ. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 120 ตอนที่ 121 ก หน้า 1 (15 ธันวาคม 2546).สืบค้นจาก https://www.constitutionalcourt.or.th/occ_web/ewt_dl_link.php?nid=2425
ศาลรัฐธรรมนูญ. (2566). คำวินิจฉัยที่ 17/2566 เรื่อง พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561 มาตรา 91 ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 26 และมาตรา 29 วรรคสอง หรือไม่ และพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561 มาตรา 98 วรรคหนึ่ง วรรคสาม และวรรคสี่ และมาตรา 100 วรรคหนึ่ง ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 26 มาตรา 27 วรรคหนึ่ง และมาตรา 29 วรรคสอง หรือไม่. สืบค้นจาก https://www.constitutionalcourt.or.th/occ_web/ewt_dl_link.php?nid=16560
ศาลอาญาทุจริตและประพฤติมิชอบภาค 1. (2563). คำพิพากษาศาลอาญาทุจริตและประพฤติมิชอบภาค 1 คดีหมายเลขดำที่ อท. 3/2563.
สถาบันพระปกเกล้า. (ม.ป.ป.). คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.). สืบค้นจาก https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ_(ป.ป.ช.)
สํานักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2539). พระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539. https://searchlaw.ocs.go.th/council-of-state/#/public/doc/Mm80K3JmNTNWaldlc1Bya3BlZlZJdz09
สํานักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2542). พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2542. สืบค้นจาก https://searchlaw.ocs.go.th/council-of-state/#/public/doc/ZDZjbG9WNVdoaExCNnVsREVkeEpwQT09
สํานักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2547ก). พระราชบัญญัติตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2547 และที่แก้ไขเพิ่มเติม. สืบค้นจาก https://searchlaw.ocs.go.th/council-of-state/#/public/doc/dEpYYjMyMmNlL05xbDZhb2tPcTN2dz09
สํานักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2547ข). พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2547. https://searchlaw.ocs.go.th/council-of-state/#/public/doc/dVR1cXB1bzhkMnZXcnNzT3Z5OXRXUT09
สํานักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2551). พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2551. https://searchlaw.ocs.go.th/council-of-state/#/public/doc/YVpPTUM4TlhSRGFBa0IvdG56QXNmUT09
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2563ก). บันทึกสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา เรื่องเสร็จที่ 34/2563 เรื่อง สำนักงาน ป.ป.ช. ขอทบทวนความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกา กรณีการดำเนินการทางวินัยกับข้าราชการตำรวจที่คณะกรรมการ ป.ป.ช. มีมติชี้มูลความผิดทางวินัย. สืบค้นจาก https://www.ocs.go.th/searchlaw/indexs/download/eyJ1dWlkIjoiMmE5MzFlYmYtYWJkOC00ODMwLWI3ZTUtYmZjNzBhY2UyOWI3IiwiZmlsZW5hbWUiOiLguYDguKPguLfguYjguK3guIfguYDguKrguKPguYfguIjguJfguLXguYggMzQtMjU2M19zaWduLnBkZiJ9.9oDq36lzsm91sPMGf8hdVRCFv7XmMbU0oeBfTcSz7iY
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2563ข). บันทึกสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา เรื่องเสร็จที่ 1320/2563 เรื่อง การดำเนินการทางวินัยกับพนักงานส่วนท้องถิ่น กรณีคณะกรรมการ ป.ป.ช. ชี้มูลความผิดที่ไม่ใช่การกระทำความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ. สืบค้นจาก https://www.ocs.go.th/searchlaw/indexs/download/eyJ1dWlkIjoiNjBmMmI1MGEtZDQ1My00NDY2LThlZDUtOTdjZTcxYmIxNTgxIiwiZmlsZW5hbWUiOiLguYDguKPguLfguYjguK3guIfguYDguKrguKPguYfguIjguJfguLXguYggMTMyMC0yNTYzX3NpZ24ucGRmIn0.K7PUAPzxKYnig8mCm8btxodEN5ykz9HnDHunar8vPcA
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2564ก). บันทึกสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา เรื่องเสร็จที่ 1559/2564 เรื่อง การดำเนินการทางวินัยและสั่งลงโทษแก่อดีตข้าราชการตามมติคณะกรรมการ ป.ป.ช. ตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2562. สืบค้นจาก https://www.ocs.go.th/searchlaw/indexs/download/eyJ1dWlkIjoiODdmNDkxM2EtMWZlZi00NWIyLTgwNWMtOTM3ZTk0MjVmOTFmIiwiZmlsZW5hbWUiOiLguYDguKPguLfguYjguK3guIfguYDguKrguKPguYfguIjguJfguLXguYggMTU1OS0yNTY0X3NpZ24ucGRmIn0.ERoUoJzIK1vpqbu2J9Sp9gl82gUVwA5K5CxFioOdZfc
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2564ข). บันทึกสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา เรื่องเสร็จที่ 1562/2564 เรื่อง การสั่งลงโทษทางวินัยแก่อดีตข้าราชการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมตามมติคณะกรรมการ ป.ป.ช. สืบค้นจาก https://www.ocs.go.th/searchlaw/indexs/download/eyJ1dWlkIjoiMWE3ZDNkMmYtOWNhYy00ZDBiLWFiYWItZTRlMDI5NDdlYzQwIiwiZmlsZW5hbWUiOiLguYDguKPguLfguYjguK3guIfguKrguKPguYfguIjguJfguLXguYggMTU2Mi0yNTY0X3NpZ24ucGRmIn0.bGIOesKuo8PkiW5-TN9RisNtVTR3m4gM0sRqOXp4ewQ
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2565). บันทึกสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา เรื่องเสร็จที่ 220/2565 เรื่อง การลงโทษทางวินัยข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาซึ่งออกจากราชการไปแล้ว. สืบค้นจาก https://www.ocs.go.th/searchlaw/indexs/download/eyJ1dWlkIjoiODYxOTBmOWItY2Q2Yy00OGI2LTllMjgtNTU1NTllZjg2MTBmIiwiZmlsZW5hbWUiOiLguYDguKPguLfguYjguK3guIfguYDguKrguKPguYfguIjguJfguLXguYggMjIwLTI1NjVfc2lnbi5wZGYifQ.pXKgckEtsp0if0INeZDwAoxhNwkWP2oaQzP65KI5_kA
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2565). บันทึกสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา เรื่องเสร็จที่ 456/2565 เรื่อง การดำเนินการทางวินัยแก่ข้าราชการกระทรวงอุตสาหกรรม กรณีคณะกรรมการ ป.ป.ช. ชี้มูลความผิดทางวินัยตามมาตรา 85 (1) แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2551. สืบค้นจาก https://www.ocs.go.th/searchlaw/indexs/download/eyJ1dWlkIjoiM2Q1OGU2YmEtZTYwZS00YmE2LWI2YzgtZjcwZTMxY2M3YTNiIiwiZmlsZW5hbWUiOiLguYDguKPguLfguYjguK3guIfguYDguKrguKPguYfguIjguJfguLXguYggNDU2LTI1NjVfc2lnbi5wZGYifQ.C4qie3v2oZ7QZzO6rzsgZeGdqVE6cOQxBAdlMeqNNV8
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2566). บันทึกสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา เรื่องเสร็จที่ 61/2566 เรื่อง การดำเนินการตามหน้าที่และอำนาจของผู้มีอำนาจแต่งตั้งถอดถอนกับผู้บริหารท้องถิ่นตามมติคณะกรรมการ ป.ป.ช. สืบค้นจาก https://www.ocs.go.th/searchlaw/indexs/download/eyJ1dWlkIjoiMmM0YzQxYTgtMWJhMS00ZGYwLWI3OTgtYzIyNGMyNGRiMzNiIiwiZmlsZW5hbWUiOiI2MS0yNTY2LTFfc2lnbi5wZGYifQ.SVQmAUkxgkjTmhMPzRdHMDmpCOcsDBcYsDpIIMtYNAU
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. กองกฎหมายการบริหารราชการแผ่นดิน. (2567). การดำเนินการทางวินัยตามการชี้มูลความผิดของคณะกรรมการ ป.ป.ช.
สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (สำนักงาน ป.ป.ช.). (2562, 24 พฤศจิกายน). ประวัติความเป็นมา. สืบค้นจาก https://www.nacc.go.th/categorydetail/2019112416310492/20191124163234?
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 คณะบริหารธุรกิจและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.


