กระบวนการพัฒนามนุษย์เชิงพุทธบูรณาการด้วยไตรสิกขาในสังคมไทยปัจจุบัน

Main Article Content

พระมหาสุรศักดิ์ ขนฺติธมฺโม
คณัฐชัย ธนทวิพันธุ์กุล

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์กระบวนการพัฒนามนุษย์เชิงพุทธบูรณาการด้วยไตรสิกขาในสังคมไทยปัจจุบัน โดยใช้การวิจัยเชิงเอกสาร ศึกษาจากพระไตรปิฎก เอกสารวิชาการ หนังสือ และงานวิจัยของนักวิชาการทั้งไทยและต่างประเทศ เนื้อหามุ่งเน้นการวิเคราะห์หลักธรรมสำคัญ คือ ไตรสิกขา ในฐานะกรอบแนวคิดเชิงบูรณาการเพื่อพัฒนามนุษย์ทั้งด้านพฤติกรรม จิตใจ และปัญญา
ผลการศึกษาพบว่า สังคมไทยกำลังเผชิญวิกฤตทางคุณธรรม เช่น ความรุนแรงในครอบครัว การทุจริต และความเสื่อมของค่านิยมทางสังคม ซึ่งมีสาเหตุสำคัญจากการขาดระบบพัฒนาจริยธรรมแบบองค์รวม พุทธบูรณาการโดยใช้หลักไตรสิกขาเป็นฐานสามารถพัฒนามนุษย์อย่างเป็นระบบ โดยเชื่อมโยงศีล สมาธิ และปัญญาเข้าด้วยกันอย่างสมดุล นอกจากนี้ การนำหลักพุทธธรรมไปประยุกต์ใช้ในระบบการศึกษา ครอบครัว และชุมชน สามารถช่วยลดพฤติกรรมเบี่ยงเบน เพิ่มความรับผิดชอบต่อสังคม และเสริมสร้างความสงบสุขทางจิตใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ บทความนี้เสนอว่าการพัฒนาคุณธรรมควรดำเนินการในลักษณะพหุภาคี โดยบูรณาการระหว่างสถาบันศาสนา สถาบันการศึกษา และภาครัฐ เพื่อสร้างระบบนิเวศคุณธรรมที่ยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ขนฺติธมฺโม พ., & ธนทวิพันธุ์กุล ค. (2026). กระบวนการพัฒนามนุษย์เชิงพุทธบูรณาการด้วยไตรสิกขาในสังคมไทยปัจจุบัน. วารสารพระธรรมทูต, 5(2), 13–22. สืบค้น จาก https://so14.tci-thaijo.org/index.php/Dhammaduta/article/view/3202
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2555). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.

Bhikkhu Bodhi. (2011). The Noble Eightfold Path: Way to the End of Suffering. Kandy: Buddhist Publication Society.

Goleman, D. (1995). Emotional Intelligence. New York: Bantam Books.

Harvard University, Center for the Study of World Religions. (2018). Buddhism and Ethics in Modern Society. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Isham, A., Verfuerth, C., Armstrong, A., Elf, P., Gatersleben, B., & Jackson, T. (2022). The problematic role of materialistic values in the pursuit of sustainable well-being. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(6), 3673. https://doi.org/10.3390/ijerph19063673

Payutto, P. A. (2012). Buddhadhamma: The Laws of Nature and Their Benefits to Life. Bangkok: Buddhadhamma Foundation.

Rahula, W. (1974). What the Buddha Taught. New York: Grove Press.

United Nations Development Programme (UNDP). (2022). Human Development Report 2021/2022: Uncertain Times, Unsettled Lives. New York: UNDP.

World Health Organization (WHO). (2022). World Mental Health Report: Transforming Mental Health for All. Geneva: WHO.