ปัญหาและผลกระทบการบุกรุกพื้นที่เกษตรกรรมของช้างป่า ตำบลวังด้ง อำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัญหาการบุกรุกพื้นที่เกษตรกรรมของช้างป่า และ 2) ศึกษาผลกระทบที่ประชาชนได้รับจากการบุกรุกของช้างป่า เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ โดยใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ประชาชนที่อาศัยอยู่ในตำบลวังด้ง อำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี จำนวน 400 คน จาก 5 หมู่บ้านของตำบล กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างตามสูตรของ Taro Yamane ที่ระดับความเชื่อมั่น 95% และค่าความคลาดเคลื่อน 0.05 (Yamane, 1967) และใช้วิธีการคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ เชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า 1) ระดับปัญหาการบุกรุกพื้นที่เกษตรกรรมของช้างป่าโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (𝑥̅ = 2.80) โดยรายการที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ได้แก่ ช้างป่ามีการบุกรุกพื้นที่เกษตรกรรม (𝑥̅ = 2.93) และการบุกรุกเกิดขึ้นซ้ำในพื้นที่เดิม (𝑥̅ = 2.92) ส่วนรายการที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด ได้แก่ การต้องเลื่อนการเก็บเกี่ยวผลผลิต (𝑥̅ = 2.59)
2) ระดับผลกระทบที่ประชาชนได้รับจากการบุกรุกของช้างป่า โดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (𝑥̅ = 2.64) โดยผลกระทบที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ได้แก่ ผลผลิตทางการเกษตรได้รับความเสียหาย (𝑥̅ = 2.74) และพื้นที่เกษตรกรรมได้รับความเสียหาย (𝑥̅ = 2.72) ขณะที่การนอนหลับถูกรบกวนมีค่าเฉลี่ยต่ำสุด (𝑥̅ = 2.56)
ผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นว่าประชาชนในพื้นที่รับรู้ถึงทั้งปัญหาและผลกระทบจากการบุกรุกของช้างป่า จึงควรมีการบูรณาการนโยบายและมาตรการจัดการระหว่างหน่วยงานส่วนกลางและท้องถิ่น โดยใช้ข้อมูลพื้นที่เสี่ยง เทคโนโลยีการติดตาม และการสนับสนุนงบประมาณอย่างต่อเนื่อง เพื่อส่งเสริมการอยู่ร่วมกันอย่างสมดุลและยั่งยืนระหว่างคนกับช้างป่า
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
งามอาภา วัฒนอังกูร. (2560). การจัดการปัญหาความขัดแย้งระหว่างคนกับช้างป่าในเขตตำบลพวา อำเภอแก่งหางแมว จังหวัดจันทบุรี (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.
ทิพย์วรรณ ทิพย์สูตร. (2567). การจัดการปัญหาช้างป่าบุกรุกพื้นที่ทำกินโดยการมีส่วนร่วมของประชาชน ในตำบลป่าเด็ง อำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี. วารสารการจัดการการเมืองการปกครองและท้องถิ่น, 2(1), 40-47. https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JPLM/article/view/1094
พิชฎารัตน์ พรมเหลา และคณะ. (2562). การบรรเทาความขัดแย้งระหว่างประชาชนกับช้างป่ารอบเขตรักษาพันธ์ุสัตว์ป่าสลักพระจังหวัดกาญจนบุรี. วารสารวนศาสตร์ไทย, 38(1), 1-12. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/tjf/article/view/242270
สุภัสสรา จันหอม และคณะ. (2568). ผลกระทบที่ประชาชนได้รับจากช้างป่าในเขตตำบลท่ากระดาน จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารสหวิทยาการศึกษาและพัฒนาสังคม, 1(1), 15-28. https://so14.tci-thaijo.org/index.php/Interdisciplinary/article/view/1149
สุวิมล ต้นศิริ และคณะ. (2561). การคาดการณ์การเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินด้วยแบบจำลอง CA-Markov บริเวณเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาสอยดาว จังหวัดจันทบุรี. วารสารวนศาสตร์ไทย, 37(2), 138-150. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/tjf/article/view/246655
องค์การบริหารส่วนตำบลวังด้ง. (2565). แผนพัฒนาท้องถิ่น (พ.ศ. 2566–2570) แก้ไขครั้งที่ 1/2565. องค์การบริหารส่วนตำบลวังด้ง https://wangdong.go.th/public/list/data/detail/id/3138/menu/1196/page/1/catid/2
Berkes, F. (2004). Rethinking community-based conservation. Conservation Biology, 18(3), 621–630.
Berkes, F., Colding, J., & Folke, C. (2000). Rediscovery of traditional ecological knowledge as adaptive management. Ecological Applications, 10(5), 1251–1262.
Coser, L. A. (1956). The functions of social conflict. Free Press.
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334.
Dickman, A. J. (2010). Complexities of conflict: The importance of considering social factors for effectively resolving human–wildlife conflict. Animal Conservation, 13(5), 458–466.
Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology, 22(140), 1–55.
Thai PBS. (2568, 13 มีนาคม). 5 เดือน "ช้างป่า" ทำร้ายตาย 18 คน ชง 749 ล้านแก้ปัญหาเร่งด่วน. https://www.thaipbs.or.th/news/content/350133
Treves, A., Wallace, R. B., Naughton-Treves, L., & Morales, A. (2006). Co-managing human–wildlife conflicts: A review. Human Dimensions of Wildlife, 11(6), 383–396.
