สังคหวัตถุ 4 : หลักธรรมทางพุทธศาสนาเพื่อการบริหารทรัพยากรบุคคล            ในสถานศึกษาอย่างยั่งยืน

Yossapat Kleingklom; Phra Khru Wutthichai Karnkoson

Authors

Yossapat Kleingklom Faculty of Education, Mahamakut Buddhist University, Srithammasokkarat Compus, Thailand
Phra Khru Wutthichai Karnkoson Faculty of Education, Mahamakut Buddhist University, Srethammasokkarat Compus, Thailand

Keywords:

Human Resource Management

Abstract

This academic article aims to study the application of the Sangkhahavatthu 4 principles comprising 1. Dana (generosity), 2. Piyavaca (kindly speech), 3. Atthacariya (useful conduct), and 4. Samanattata (impartiality) which are Buddhist doctrines for sustainable human resource management in educational institutions. The study found that educational administrators need knowledge and competence for efficient and effective management. They should utilize appropriate management tools and theoretical concepts to address issues and apply Buddhist principles, specifically the Sangkhahavatthu 4, in human resource management. These principles serve to unite individuals and foster harmony within the organization.

Therefore, implementing the Sangkhahavatthu 4 principles in school human resource management will help personnel recognize the importance of these doctrines. This will lead to the sustainable development and improvement of human resource management practices, creating a happy organization that ultimately enhances the overall efficiency and effectiveness of the institution.

References

กระทรวงศึกษาธิการ. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (ร.ส.พ.).

กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). แผนการพัฒนาการบริหารงานบุคคลในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการพุทธศักราช 2546 เพิ่มเติมพุทธศักราช 2562. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.

จอมพงศ์ มงคลวนิช. (2555). การบริหารองค์การและบุคลากรทางการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: ทวีพริ้นท์ (1991) จำกัด.

ธงชัย สันติวงษ์. (2556). การบริหารทรัพยากรมนุษย์. พิมพ์ครั้งที่ 11กรุงเทพมหานคร: ประชุมช่าง.

บริพัฒน์ สารผล. (2565). ภาวะผู้นําเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานบุคคลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาอุดรธานี. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

ปัณณธร เธียรชัยพฤกษ์. (2552). การประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 เพื่อสร้างความผูกพันต่อองค์การ: กรณีศึกษาโรงพยาบาลกรุงเทพ.วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ปิยะ โกฏิแสน. (2560). การพัฒนาแนวทางการบริหารสถานศึกษาโดยใช้ Balanced Scorecard ของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 27. ใน วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา . มหาวิทยาลัย มหาสารคาม.

พรทิพย์ เลี่ยมใจดี. (2562). แนวทางการบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลของโรงเรียนมัธยมศึกษาจังหวัดอุทัยธานี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 42. (วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). นครสวรรค์: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.

พรวิภา หาญมนตรี. (2568). ปัจจัยการบริหารยุคดิสรับชันที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานบุคคลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร. ปริญญาครุศาสตมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา : มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2549). พุทธวิธีการบริหาร. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2551). ยิ่งก้าวถึงสุขยิ่งใกล้ถึงธรรม. กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์สถาบันบันลือธรรม.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2550). ธรรมนูญชีวิต. พิมพ์ครั้งที่ 82. กรุงเทพฯ: บริษัท พิมพ์สวย จำกัด.

พระวีรวัฒน์ รอดสุโข. (2550). เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและความคงทนในการเรียนรู้วิชาพระพุทธศาสนา เรื่อง สังคหวัตถุ 4 พรหมวิหาร 4 ไตรลักษณ์ 3 กลุ่มสร้างเสริมลักษณะนิสัยชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ระหว่างการสอนด้วยหนังสือการ์ตูนและการสอนตามปกติ, วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต.สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

พุทธทาสภิกขุ. (2541). บรมธรรมภาคต้น.พิมพ์ครั้งที่ 5. สุราษฎร์ธานี: ธรรมทานมูลนิธิ.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย (ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มาลินี สวยค้าข้าว. (2568). หลักการบริหารองค์กรโดยใช้หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา (ออนไลน์) แหล่งที่มา : https://cutt.ly/J9Swqm4 {27 กรกฎาคม 2568}

ศุภากร บุญสนอง. (2564).หลักพุทธธรรมกับการบริหารงานบุคคล.ดุษฎีนิพนธ์ หลักสูตรพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครสวรรค์ .

สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (พิมพ์ ธมฺมธโร). (2541). ธรรมะสร้างเยาวชน. โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

สุนันท์ รุ่งอรุณแสงทอง. (2561). การบริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานให้เกิดประสิทธิภาพ. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ไสว มาลาทอง. (2552) คู่มือการดำเนินงานเสริมสร้างศีลธรรมสำหรับเด็กและเยาวชน, กรุงเทพฯ: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

อรวี แสงทอง และ รัตนา กาญจนพันธุ์. (2564). คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 ตามการรับรู้ของครูในโรงเรียนเครือสหวิทยาเขตเมืองปราการ จังหวัดสมุทรปราการ. Journal of Roi Kaensarn Academi.6(5), 91-104.

อนิวัช แก้วจำนง. (2565). การจัดการเชิงกลยุทธ์. พิมพ์ครั้งที่ 2. สงขลา: นำศิลป์โฆษณา.

อนันต์นาวี, ภารดี. (2551). หลักการ แนวคิด ทฤษฎีทางการบริหารการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มนตรี จำกัด.

Hoy,W.K. and Miskel, C.G. (2001). Educational Administration : Theory , Research and Practice. 6 th ed. Boston : Mc Graw-Hill