ประสิทธิภาพการบริหารจัดการสำนักศาสนศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกบาลีประจำจังหวัดนครราชสีมา

ผู้แต่ง

  • พระครูปริยัติสีมาภรณ์ (สมคิด ปคุโณ/สว่างภพ) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครราชสีมา
  • พระมหาธงชัย สุนฺทราจาโร มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครราชสีมา
  • สุริยะ มาธรรม มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครราชสีมา

คำสำคัญ:

ประสิทธิภาพ, การบริหารจัดการ, สำนักศาสนศึกษา

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาระดับการบริหารจัดการ (2) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการบริหารจัดการกับประสิทธิภาพการจัดการ และ (3) นำเสนอประสิทธิภาพการบริหารจัดการสำนักศาสนศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ประจำจังหวัดนครราชสีมา ระเบียบวิธีวิจัยเป็นแบบผสานวิธี ระหว่างการวิจัยเชิงปริมาณ ใช้แบบสอบถาม ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.93 จากกลุ่มตัวอย่างได้แก่ นักเรียนพระปริยัติธรรม จำนวน 167 รูป วิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ การวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 9 รูปหรือคน สรุปเป็นความเรียง ผลการวิจัยพบว่า

1) ระดับประสิทธิภาพการบริหารจัดการสำนักศาสนศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ประจำจังหวัดนครราชสีมา โดยภาพรวม พบว่า อยู่ในระดับมาก (=3.58)

2) ความสัมพันธ์ระหว่างการบริหารจัดการกับประสิทธิภาพการจัดการสำนักศาสนศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ประจำจังหวัดนครราชสีมา โดยภาพรวม มีความสัมพันธ์กันเชิงบวกอยู่ในระดับมาก
(r=0.836**) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 จึงยอมรับสมมติฐานที่ตั้งไว้

3) แนวทางการส่งเสริมประสิทธิภาพการบริหารจัดการสำนักศาสนศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ประจำจังหวัดนครราชสีมา พบว่า ด้านคุณภาพงาน พบว่า การพัฒนาศักยภาพบุคลากรทั้งสายบริหารและสายวิชาการให้มีความรู้เท่าทันกับมาตรฐานของแม่กองบาลีสนามหลวง ด้านปริมาณงาน พบว่า การใช้ระบบฐานข้อมูลในการบริหารจัดการปริมาณงาน ด้านเวลา พบว่า การจัดทำปฏิทินปฏิบัติงานที่ชัดเจนลดความซ้ำซ้อนของภารกิจ เพื่อให้เกิดความคล่องตัวต่อเวลาเรียน ด้านค่าใช้จ่าย พบว่า การบริหารจัดการค่าใช้จ่ายภายใต้ระเบียบปฏิบัติที่เคร่งครัดและโปร่งใสตรวจสอบได้

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2541). การพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลี. กรุงเทพมหานคร: กรมการศาสนา.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2549). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. กรุงเทพมหานคร: องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2561). การพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลี. กรุงเทพมหานคร: กรมการศาสนา.

กองบาลีสนามหลวง. (2568). บัญชีแสดงผลการสอบประโยคบาลีสนามหลวง พ.ศ. 2568. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขานุการแม่กองบาลีสนามหลวง.

พระครูปลัดเฉลิมพร อภิวโร (เเป้นกลม). (2562). ประสิทธิภาพการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ของคณะสงฆ์วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร กรุงเทพมหานคร. สารนิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระนรินทร์ โชติปาโล (ศรีสวรรค์กุล). (2566). การพัฒนาการบริหารจัดการสำนักปฏิบัติธรรม ประจำจังหวัดสิงห์บุรี แห่งที่ 1 วัดอัมพวัน. สารนิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระปลัดสัมฤทธิ์ เทวธมฺโม (เปจิตตัง). (2533). รวมบทความวิชาการโครงการสัมมนาวิชาการผลงานวิจัยและวิทยานิพนธ์ดีเด่น. พระนครศรีอยุธยา: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาธวัชชัย ธมฺมจาโร (คูณพิมาย). (2567). การส่งเสริมการจัดการศึกษาของโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี ประจำจังหวัดนครราชสีมา. สารนิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหานิกร ฐานุตฺตโร (ศรีราช). (2561). ประสิทธิผลการพัฒนาการจัดการศึกษาของโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ในเขตปกครองคณะสงฆ์ภาค 15. ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระศรีรัตนวิมล (วีรภัทร รตนปญฺโญ). (2562). กลยุทธ์การบริหารจัดการสำนักศาสนศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลี ที่มีผลงานดีเด่นของคณะสงฆ์จังหวัดสมุทรปราการ. ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระสมชาย ขนฺติสรโณ (มะลิซ้อน). (2564). รูปแบบการบริหารจัดการสำนักเรียนบาลีวัดโมลีโลกยาราม ในภาวะวิถีปกติใหม่. สารนิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สำนักกฎหมาย. (2562). พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ.2562. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา.

สำนักงานเจ้าคณะอำเภอเมือง. (2568). สถิติข้อมูลนักเรียน โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา. เข้าถึงได้จาก http://www.lecture.cs.buu.ac.th

สิน พันธุ์พินิจ. (2557). เทคนิคการวิจัยทางสังคมศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: บริษัท จูนพับลิสซิ่ง จำกัด.

Taro Yamane. (1973). Statistics: An Introductory Analysis. Tokyo: Aoyama Gakuin University.

สำนักศาสนศึกษา

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

30-04-2026

รูปแบบการอ้างอิง

(สมคิด ปคุโณ/สว่างภพ) พ., สุนฺทราจาโร พ. ., & มาธรรม ส. . . (2026). ประสิทธิภาพการบริหารจัดการสำนักศาสนศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกบาลีประจำจังหวัดนครราชสีมา. มจร สุรนารีสาร, 4(1), 122–134. สืบค้น จาก https://so14.tci-thaijo.org/index.php/msjkorat/article/view/3271

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย