การประยุกต์ใช้หลักศีล ๕ เพื่อส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียนมัธยมปลาย โรงเรียนปิยศึกษา (มัธยมวัดดอนขวาง) อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา

ผู้แต่ง

  • พระจารุกิตติ์ บัวพรม มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครราชสีมา
  • เบญจมาศ สุวรรณวงศ์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครราชสีมา
  • พระมหาสุพร รกฺขิตธมฺโม มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครราชสีมา

คำสำคัญ:

คุณธรรมจริยธรรม, โรงเรียนมัธยมศึกษา, ศีล 5

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาหลักศีล 5 ในพระพุทธศาสนาเถรวาท (2) ศึกษาสภาพการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียนมัธยมปลาย โรงเรียนปิยศึกษา(มัธยมวัดดอนขวาง) อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา และ 3) เพื่อประยุกต์ใช้หลักศีล 5 เพื่อส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียนมัธยมปลาย  โรงเรียนปิยศึกษา (มัธยมวัดดอนขวาง) อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา การวิจัยในครั้งเป็นการวิจัยแบบเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ด้วยการเก็บข้อมูลจากเอกสาร (Documents) และการเก็บข้อมูลภาคสนาม (Field Study) ผลวิจัยพบว่า

1) หลักศีล 5 ในพระพุทธศาสนาเถรวาทถือเป็นแนวทางพื้นฐานของการประพฤติปฏิบัติที่มุ่งเน้นการไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น ช่วยวางรากฐานแห่งคุณธรรมจริยธรรม และเป็นหลักในการอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข ส่วนสภาพการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียน โรงเรียนได้จัดกิจกรรมที่หลากหลาย เช่น การสวดมนต์ประจำวัน การบรรยายธรรม การจัดนิทรรศการ การสร้างบรรยากาศที่เอื้อต่อคุณธรรม เช่น มุมศีลธรรม คำคมสอนใจ ตลอดจนการจัดระเบียบวินัยที่ชัดเจน สิ่งเหล่านี้ส่งผลให้นักเรียนมีความรับผิดชอบ ซื่อสัตย์ มีน้ำใจ และรู้จักเคารพกติกาสังคมมากขึ้น

2) นักเรียนสามารถนำหลักศีล 5 ไปใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างเป็นรูปธรรม เช่น การไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่ลักขโมย รู้จักใช้วาจาที่สุภาพและไม่สร้างความขัดแย้ง ตลอดจนมีความระมัดระวังต่อการใช้สื่อออนไลน์ โดยเฉพาะในเรื่องของความซื่อสัตย์และความรับผิดชอบ ผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นว่าการบูรณาการศีล 5 เข้ากับกิจกรรมการเรียนการสอนและสิ่งแวดล้อมทางการเรียนรู้ในโรงเรียนมีส่วนช่วยสำคัญต่อการปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียนอย่างยั่งยืนเป็นแนวทางหลักในการพัฒนาพฤติกรรมและจิตสำนึกเป็นพลเมืองที่มีคุณธรรม

เอกสารอ้างอิง

คณะกรรมการการศึกษาเอกชน. (2561). “สิทธิเสรีภาพ และหน้าที่ของบุคคลในด้านการศึกษา” ฉบับปรับปรุงใหม่.

เจือจันท์ วังทะพันธ. (2562). “สีล 5 ในพระพุทธศาสนาและอนุพรตในศาสนาเชน” มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น.

นิชาภา เจริญรวย. (2567). “การบริหารสภาพแวดล้อมในสถานศึกษาที่ส่งผลต่อทักษะการเรียนรู้ของผู้เรียนใน ศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาชลบุรีระยอง” วิทยานิพนธ์ ค.ม. (การบริหารการศึกษา)

บุญตา และภาวิดา ธาราศรีสุทธิ. (2564). “ความคิดเห็นของครูที่มีต่อการจัดสภาพแวดล้อมของผู้บริหารสถานศึกษา โรงเรียนในกลุ่มอำเภอพระสมุทรเจดีย์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา”

วรชัย ทองไทย. (2559). เขียนเกร็ดความรู้ด้วยประกายความคิด อันเกิดมาจากงานวิจัยที่ได้รับ “รางวัลอีกโนเบล” (รางวัลที่ขบขันแต่ชวนให้คิด) สถาบันวิจัยประชากรและสังคม: มหาวิทยาลัยมหิดล ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม.

สมบุญ มาก. (2559). “กิจกรรมของกลุ่มและสมาคมโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา” จังหวัด

ปราจีนบุรี:ม.ป.พ.).

หนังสือราชบัณฑิตยสถาน. (2648). สำนักพิมพ์: นานมีบุ๊คส์. กรุงเทพมหานคร.

หลักศีล 5

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

30-04-2026

รูปแบบการอ้างอิง

บัวพรม พ., สุวรรณวงศ์ เ. . ., & รกฺขิตธมฺโม พ. . (2026). การประยุกต์ใช้หลักศีล ๕ เพื่อส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียนมัธยมปลาย โรงเรียนปิยศึกษา (มัธยมวัดดอนขวาง) อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา. มจร สุรนารีสาร, 4(1), 98–108. สืบค้น จาก https://so14.tci-thaijo.org/index.php/msjkorat/article/view/2003

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย