รูปแบบการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศตามแนวทางไตรสิกขา

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โดยประยุกต์ใช้หลักไตรสิกขาในพระพุทธศาสนา ได้แก่ ศีล สมาธิ และปัญญา มาเป็นกรอบแนวคิดเชิงจริยธรรมในการบริหารจัดการสถานศึกษาอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน บทความได้นำเสนอการตีความแนวทางไตรสิกขาในเชิงบริหาร ได้แก่ “ศีล” อันเปรียบได้กับวัฒนธรรมองค์กรและจริยธรรมการบริหาร “สมาธิ” คือความมั่นคง แน่วแน่ และการบริหารด้วยสติ และ “ปัญญา” หมายถึงภาวะผู้นำที่สามารถใช้ข้อมูล วิเคราะห์สถานการณ์ และตัดสินใจอย่างรอบคอบ โดยเน้นการมีส่วนร่วมของผู้บริหาร ครู นักเรียน ชุมชน และภาคีเครือข่าย

ผลจากการประยุกต์ใช้แนวคิดไตรสิกขาแสดงให้เห็นว่าการพัฒนาสถานศึกษาควรดำเนินควบคู่ไปกับการเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรม การวางระบบบริหารจัดการเชิงยุทธศาสตร์ และการยกระดับการเรียนรู้ของผู้เรียนในทุกมิติ บทความสรุปว่า แนวทางการบริหารโดยใช้ไตรสิกขาเป็นฐาน นอกจากจะช่วยขับเคลื่อนโรงเรียนสู่ความเป็นเลิศอย่างสมดุลทั้งด้านวิชาการและคุณธรรมแล้ว ยังสามารถต่อยอดสู่การจัดการศึกษาที่มีความยั่งยืนในระยะยาว