หลักสังคหวัตถุ 4 กับการสร้างสังคมเอื้ออาทร ลดความเหลื่อมล้ำระหว่างชนชั้นในสถานศึกษา
The Principle of Sangahavatthu Four (Four Bases of Social Solidarity) and the Creation of a Compassionate Society: Reducing Social Inequality in Educational Institutions
คำสำคัญ:
สังคหวัตถุ 4, สังคมเอื้ออาทร, ช่องว่างระหว่างชนชั้นบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ซึ่งประกอบด้วย ทาน (การให้),
ปิยวาจา (การพูดจาดี), อัตถจริยา (การประพฤติตนเป็นประโยชน์), และสมานัตตตา (การวางตนเสมอภาค) ในการสร้างสังคมเอื้ออาทรภายในสถานศึกษา โดยมุ่งเน้นการลดความเหลื่อมล้ำระหว่างชนชั้นและส่งเสริมความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างบุคลากรและนักเรียน ผลการศึกษาพบว่า การนำหลักสังคหวัตถุ 4 มาประยุกต์ใช้ช่วยส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลกันด้วยความเมตตาและความเข้าใจ สร้างความไว้วางใจและความเคารพซึ่งกันและกันในสถานศึกษา รวมถึง
ช่วยเปิดโอกาสให้นักเรียนทุกกลุ่มได้รับทรัพยากรและโอกาสทางการศึกษาอย่างเท่าเทียมกัน ส่งผลให้สถานศึกษาเป็นพื้นที่แห่งความสงบสุขและความยั่งยืนทางสังคมอย่างแท้จริง บทความนี้จึงชี้ให้เห็นว่า หลักสังคหวัตถุ 4
เป็นกรอบแนวคิดที่มีศักยภาพในการสนับสนุนการปฏิรูปเชิงคุณธรรมควบคู่กับนโยบายเพื่อสร้างความเสมอภาคทางการศึกษาในยุคปัจจุบัน
เอกสารอ้างอิง
กนกรัตน์ วงษ์หีบทองและคณะ. (2563). พฤติกรรมการดูแลอย่างเอื้ออาทรของนิสิตพยาบาล มหาวิทยาลัยนเรศวร. วารสารพยาบาล. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJN/article/view/242081/168730. {28 กรกฎาคม 2568}
ชลพรรณ ออสปอนพันธ์. (2563). รูปแบบและกระบวนการลดความเหลื่อมล้ำทางสังคมของเครือข่ายประมงพื้นบ้านตราดและจันทบุรีด้วยหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงและภูมิปัญญาชาวบ้าน. วารสารวิจัยรำไพพรรณี. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา https://so05.tci-thaijo.org/index.php/RRBR/article/view/240333/163788. {29 กรกฎาคม 2568}
ดวงใจ พุทธเษ. (2566). การพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัลเพื่อลดความเหลื่อมล้าการเข้าถึงสารสนเทศของประชาชน
ในชนบท. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา https://so05.tci-thaijo.org/index.php/JSSRA/article/view/262456/179846. {29 กรกฎาคม 2568}
เบญจวรรณ กิจควรดีและคณะ. (2567). พฤติกรรมความเอื้ออาทรในการดูแลผู้ป่วยวิกฤตของนักศึกษาพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุดรธานี. วารสาร โรงพยาบาลสกลนคร. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา https://he05.tci-thaijo.org/index.php/JSakonNakHosp/article/view/3276/3588.
{28 กรกฎาคม 2568}
ปรเมศวร์ วงศ์พระลับ และ ศิริศักดิ์ เหล่าจันขาม. (2562). การลดความเหลื่อมล้ำในกระบวนการยุติธรรมของไทย. วารสารกระบวนการยุติธรรม. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JTJS/article/view/205033/166599. {28 กรกฎาคม 2568}
พรชนก ทองลาดและคณะ. (2566). แนวทางการพัฒนาวิสาหกิจเพื่อสังคมและชุมชนเอื้ออาทรแบบมีส่วนร่วมโดยกลุ่มคนทุกช่วงวัย ตําาบลบ้านกิ่ว อําาเภอแม่ทะ จังหวัดลําาปาง. วารสารปัญญาภิวัฒน์ . [ออนไลน์]. แหล่งที่มา https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pimjournal/article/view/264184/180380. {27 กรกฎาคม 2568}
ภัณฑิลา นอยเจริญ. (2564). ตนแบบความเอื้ออาทรตอผูสูงอายุขององคกรปกครองสวนทองถิ่นในอําเภอเมือง จังหวัดหนองคาย. วารสารปญญาปณิธาน. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา https://so05.tci-thaijo.org/index.php/PPJ/article/view/251959/172443. {28 กรกฎาคม 2568}
รังสิญา ช่อผูก. (2567). การจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา. วารสารวิชาการสังคมมนุษย์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา https://so03.tci-thaijo.org/index.php/humannstru62/article/view/266636/186503. {29 กรกฎาคม 2568}
รังสิญา ช่อผูกและประกอบ ใจมั่น. (2566). การจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษากรณีศึกษา: จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารวิชาการบัณฑิตศึกษา. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา https://so15.tci-thaijo.org/index.php/gsjnstru/article/view/12/4. {29 กรกฎาคม 2568}
รัตนาภรณ์ แบ่งทิศและคณะ. (2565). ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการดูแลแบบเอื้ออาทรของพยาบาลเด็กในโรงพยาบาลระดับตติยภูมิ. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา https://he02.tci-thaijo.org/index.php/cmunursing/article/view/216547/177120. {27 กรกฎาคม 2568}
National Equity Project. (2021). Educational Equity Defined. Retrieved from https://www.nationalequityproject.org/frameworks/equity
National Equity Project. (2021). What is Educational Equity? https://www.nationalequityproject.org/education-equity-definition. {27 กรกฎาคม 2568}
OECD. (2023). Equity and Inclusion in Education. https://www.oecd.org/en/publications/2023/01/equity-and-inclusion-in-education_e8cfc768.html. {27 กรกฎาคม 2568}
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 มจร สุรนารีสาร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
