การศึกษาการจัดการความรู้ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1

วชิรา  ทวีโชค; ชวลิต  เกตุกระทุ่ม; ชุติมา  พรหมผุย

ผู้แต่ง

วชิรา ทวีโชค คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล
ชวลิต เกตุกระทุ่ม คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล
ชุติมา พรหมผุย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล

คำสำคัญ:

การจัดการความรู้, แนวทางในการพัฒนา, สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาระดับการจัดการความรู้ของสถานศึกษา (2) เปรียบเทียบการจัดการความรู้ของสถานศึกษา และ (3) ศึกษาแนวทางในการพัฒนาการจัดการความรู้ของสถานศึกษา จำแนกตามขนาดของสถานศึกษา กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ สถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1 จำนวน 105 แห่ง ซึ่งกำหนดกลุ่มตัวอย่าง โดยใช้ตารางของเครจซีและมอร์แกน ผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา 1 คน และครูผู้สอน 1 คน ในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1 รวมสถานศึกษาละ 2 คน รวมผู้ให้ข้อมูลทั้งสิ้น 210 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) ของแบบสอบถามรายข้อตั้งแต่ 0.80-1.00 และค่าความเชื่อมั่นโดยรวมทั้งฉบับเท่ากับ 0.97 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์สำเร็จรูปทางสถิติ เพื่อหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เปรียบเทียบความคิดเห็นของกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ t-test และสรุปแนวทางในการพัฒนาการจัดการความรู้ในสถานศึกษาโดยนับความถี่จากแนวทางที่ได้ในสถานศึกษาเดียวกัน ผลการวิจัยพบว่า

1) ระดับการศึกษาการจัดการความรู้ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่าอยู่ในระดับมากทุกด้าน

2) การเปรียบเทียบการจัดการความรู้ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1 จำแนกตามขนาดของสถานศึกษา โดยภาพรวมและรายด้าน ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับนัยสำคัญ .05

3) แนวทางในการพัฒนาการจัดการความรู้ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1 พบว่าในสถานศึกษาขนาดเล็ก มีแนวทางในการพัฒนาด้านการจัดความรู้ให้เป็นระบบมากที่สุด ส่วนสถานศึกษาขนาดกลางขึ้นไปมีแนวทางในการพัฒนาด้านการสร้างและแสวงหาความรู้มากที่สุด

เอกสารอ้างอิง

จตุพร พันธุ์สุภา. (2561). สภาพและปัญหาการจัดการความรู้ในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลำปาง เขต 2. (วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยนเรศวร, พิษณุโลก.

ชดช้อย วัฒนะ. (2561). การประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ “พื้นที่ความคิดสร้างสรรค์” ภาคีเครือข่ายการจัดการสุขภาพเพื่อพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ เขตสุขภาพที่ 6 ปี 2561. (เอกสารประกอบการบรรยายเรื่อง การจัดการความรู้ด้วยการถอดบทเรียน). วันที่ 3-4 เมษายน 2561. จันทบุรี: แซนด์ ดูนส์ เจ้าหลาวบีชรีสอร์ท.

บุญชม ศรีสะอาด. (2545). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพมหานคร: สุวีริยาสาส์น.

พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546. (2546). ราชกิจจานุเบกษา (เล่มที่ 120 ตอนที่ 100 ก 9 ตุลาคม). [ออนไลน์], แหล่งที่มา: https://acoc.ops.moc.go.th/th/content/category/detail/id/608/iid/4944

พรรณี สวนเพลง. (2552). เทคโนโลยีสารสนเทศ และนวัตกรรมสาหรับการจัดการความรู้. กรุงเทพมหานคร: ซีเอ็ดยูเคชั่น.

แพรวรรณ พลจันทึก. (2564). การจัดการความรู้ของผู้อำนวยการโรงเรียนเอกชนจังหวัดนครราชสีมา ตามความคิดเห็นของผู้อำนวยการโรงเรียนและครู. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล, นครราชสีมา.

พวงพรรณ แสงนาโก. (2559). การจัดการความรู้ในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา อำเภอเขาสมิง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตราด. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา, ชลบุรี.

มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล, คณะศึกษาศาสตร์. (2563). คู่มือการจัดการความรู้. [ออนไลน์], แหล่งที่มา: https://edu.vu.ac.th/edu2016/images/doc/km.pdf {15 กันยายน 2567}

มหาวิทยาลัยศิลปากร, สถาบันวิจัยและพัฒนา. (2550). การจัดการความรู้. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

วิภาวรรณ ศิริพัฒน์. (2565). การศึกษาปัญหาการจัดการความรู้ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล, นครราชสีมา.

สุชาดา สุรางค์กุล. (2563). การจัดการความรู้. กาฬสินธุ์: คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์.

สมบัติ กุสุมาวลี. (2554). เป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ รู้ได้อย่างไร. NSTDA Knowledge Sharing ครั้งที่ 55, ห้องบุษกร อาคารเนคเทค อุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย. [ออนไลน์], แหล่งที่มา: https://www.ubu.ac.th/web/files_up/16f2017021715585069.pdf {15 กันยายน 2567}

สมบูรณ์ ตันยะ. (2566). วิธีวิทยาการวิจัยทางการศึกษา. (เอกสารประกอบการบรรยาย). นครราชสีมา: คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล.

________. (2566). สถิติเพื่อการวิจัยทางการบริหารการศึกษา. (เอกสารประกอบการบรรยาย). นครราชสีมา: คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1. (2566). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณพ.ศ. 2567. นครราชสีมา.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการและสถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ. (2548). คู่มือการจัดทำแผนการจัดการความรู้. กรุงเทพมหานคร: สถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570). ราชกิจจานุเบกษา. [ออนไลน์], แหล่งที่มา: http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2565/E/258/T_0001.PDF {15 กันยายน 2567}

อุทัย ภู่เจริญ. (2564). การศึกษาสร้างคน คนสร้างประเทศชาติ. มหาจุฬาคชสาร, 12(1), น.25-33.

อุรัชชา สุวพานิช. (2560). เป้าหมายของการจัดการความรู้. [ออนไลน์], แหล่งที่มา:

https://erp.mju.ac.th/acticleDetail.aspx?qid=669 {15 กันยายน 2567}