การพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวทางศาสนาโดยใช้วัดพัฒนาเป็นฐาน: กรณี หลวงปู่หงษ์ พฺรหฺมปญฺโญ ตำบลทุ่งมน อำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์

ผู้แต่ง

  • ยโสธารา ศิริภาประภากร นักวิชาการอิสระ
  • สุริยา คลังฤทธิ์ นักวิชาการอิสระ
  • ฐิติมา มีช้าง วิทยาลัยชุมชนสระแก้ว ถนนสุวรรณรณศร ตำบลท่าเกษม อำเภอเมืองสระแก้ว จังหวัดสระแก้ว
  • จำนงค์ จันทร์เขียว อาจารย์ประจำหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต สาขาวิชานาฏศิลป์ คณะมนุษศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์

คำสำคัญ:

การพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวทางศาสนา, พระเกจิอาจารย์หลวงปู่หงษ์ พฺรหฺมปญฺโญ, การจัดการชุมชน, การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาบทบาทเชิงสร้างสรรค์ของพระเกจิอาจารย์หลวงปู่หงษ์  พฺรหฺมปญฺโญ ณ สุสานทุ่งมน ตำบลทุ่งมน อำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์ ในการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวทางศาสนาโดยใช้วัดพัฒนาเป็นฐาน การศึกษาครั้งนี้เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ นี้ใช้การเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์ การสังเกตการณ์ และเชิงพื้นที่

ผลการศึกษาพบว่า

สุสานทุ่งมนของหลวงปู่หงษ์ พฺรหฺมปญฺโ มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมศรัทธาและ ความร่วมมือกับชุมชนในการบริหารจัดการวัดและเพื่อพัฒนาให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางจิตวิญญาณ และคำสอนเกจิอาจารย์ นอกจากนี้วัดยังทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางของการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น การสร้างความเข้มแข็งทางสังคม และการขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานราก ปัจจัยส่งเสริมที่สำคัญ ได้แก่ การมีส่วนร่วมของชุมชน การสนับสนุนจากภาครัฐ และการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ ขณะที่อุปสรรค ได้แก่ ข้อจำกัดด้านงบประมาณและโครงสร้างพื้นฐานของพื้นที่ การศึกษานี้ได้เสนอแนะแนวทางการพัฒนาอย่างยั่งยืนด้วยการเสริมสร้างศักยภาพพระสงฆ์และชุมชน พร้อมทั้งส่งเสริมเครือข่ายความร่วมมือระหว่างภาคส่วนต่าง ๆ    เพื่อขยายผลการใช้วัดพัฒนาเป็นฐานการท่องเที่ยวเชิงศาสนาในพื้นที่อื่น ๆ

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กรมการศาสนา. (2565). พระเกจิอาจารย์กับบทบาทในการพัฒนาสังคม. กรุงเทพฯ: กรมการศาสนา.

กรมการศาสนา. (2565). พระสงฆ์นักพัฒนาในชุมชนท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: กรมการศาสนา.

กรมการศาสนา. (2565). พระสงฆ์นักพัฒนากับการสร้างชุมชนเข้มแข็ง. กรุงเทพฯ: กรมการศาสนา.

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2564). รายงานการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและศาสนา. กรุงเทพฯ: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2565). รายงานส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและศาสนาในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. กรุงเทพฯ: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.

วรภัทร พิชัยพัฒน์. (2564). การจัดการแหล่งท่องเที่ยวโดยชุมชน: กรณีศึกษาวัดพัฒนาในภาคอีสาน. วารสารวิจัยการท่องเที่ยวไทย, 12(2), 41 - 58.

บุญชู ศรีสุข. (2559). พระเกจิอาจารย์ในวัฒนธรรมไทย. กรุงเทพฯ: ศูนย์ส่งเสริมคุณธรรม.

ประเสริฐ ณ นคร. (2546). พระสงฆ์กับบทบาททางสังคม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

ประเสริฐ ณ นคร. (2546). พระสงฆ์กับบทบาททางสังคม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

ปราณีต คงคารัตน์. (2563). “พระเกจิกับบทบาทการพัฒนาท้องถิ่น: กรณีศึกษาหลวงปู่หงษ์ พฺรหฺมปญฺโญ.” วารสารวิถีไทยศึกษา, 8(1), 45 - 62.

ปัญญาดี พรหมคุณ. (2561). ชีวประวัติหลวงปู่หงษ์ พฺรหฺมปญฺโญ. สุรินทร์: สำนักพิมพ์วัดเพชรบุรี.

พระธรรมโกศาจารย์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2554). ศาสนากับการพัฒนา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ธรรมสภา.

วงศ์สถิตย์ ฉัตรานนท์. (2560). บทบาทพระเกจิอาจารย์กับการพัฒนาท้องถิ่นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารสังคมวิทยาไทย, 22(2), 11 - 34.

วิทยากร เชียงกูล. (2562). เศรษฐกิจชุมชนกับการพัฒนาแบบยั่งยืน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ปัญญาใหม่.

ศูนย์คุณธรรม. (2565). คู่มือส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการวัดต้นแบบ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ศูนย์คุณธรรม.

สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดสุรินทร์. (2565). รายงานส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมตำบลทุ่งมน. สุรินทร์: สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดสุรินทร์.

สุธีรา ชัยวัฒน์. (2563). วัดกับบทบาทใหม่ในสังคมไทย. วารสารศาสนาและวัฒนธรรม, 5(1), 15 - 30.

สุทธิพงษ์ จุลเจริญ. (2561). วัดกับการพัฒนาอย่างยั่งยืน. วารสารวิถีท้องถิ่น, 9(1), 1 - 18.

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2562). พระสงฆ์นักพัฒนา: บทบาทแห่งการขับเคลื่อนสังคมไทย. นครปฐม: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

อเนก เหล่าธรรมทัศน์. (2552). ทิศทางศาสนาในสังคมไทย. นครปฐม: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

อานันท์ กาญจนพันธุ์. (2547). วัดพัฒนา: ความเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมในชุมชน. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนงานวิจัย (สกว.).

UNESCO. (2021). Cultural Heritage and Sustainable Development in Southeast Asia. Bangkok: UNESCO Office.

Smith, M. (2020). Community - Based Tourism and Conflict Resolution. London: Routledge.

Rinschede, G. (1992). Forms of religious tourism. Annals of Tourism Research, 19(1), 51 - 67.

Chambers, R. (1997). Whose Reality Counts? Putting the First Last. London: Intermediate Technology Publications.

Rinschede, G. (1992). Forms of Religious Tourism. Annals of Tourism Research, 19(1), 51 - 67.

Vukonic, B. (1996). Tourism and Religion. Oxford: Pergamon.

UNWTO. (2022). Tourism and Rural Development. World Tourism Organization.

UNDP. (2021). Community Participation and Sustainable Tourism Development in Rural Southeast Asia. Bangkok: UNDP Regional Centre.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

15-03-2026

รูปแบบการอ้างอิง

ศิริภาประภากร ย., คลังฤทธิ์ ส. ., มีช้าง ฐ. ., & จันทร์เขียว จ. . (2026). การพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวทางศาสนาโดยใช้วัดพัฒนาเป็นฐาน: กรณี หลวงปู่หงษ์ พฺรหฺมปญฺโญ ตำบลทุ่งมน อำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์. วารสารพุทธนวัตกรรมการศึกษา, 2(1), 83–98. สืบค้น จาก https://so14.tci-thaijo.org/index.php/jbei/article/view/2006