การพัฒนาการบริหารงานตามหลักอิทธิบาทธรรมขององค์การ
คำสำคัญ:
การพัฒนา, การบริหารองค์การ, อิทธิบาทธรรมบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาหลักการพัฒนาการบริหารตามหลักอิทธิบาทธรรมขององค์การ 2) เพื่อนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาการบริหารงานตามหลักพุทธธรรม เพื่อเป็นแนวทางการพัฒนาการบริหารองค์การโดยการประยุกต์หลักธรรมแห่งความสำเร็จที่พระพุทธองค์ทรงตรัสไว้ตั้งแต่ครั้งสมัยครั้งพุทธกาลซึ่งยังสามารถนำมาใช้ได้กับทุกยุคทุกสมัย คือ หลักอิทธิบาทธรรม ได้แก่ ฉันทะ วิริยะ จิตตะ และวิมังสา
บทความวิชาการนี้เป็นการศึกษาข้อมูลเอกสาร โดยศึกษาจากพระไตรปิฎก หนังสือ ตำราและบทความที่เกี่ยวข้องของนักวิชาการหลายท่าน โดยนำมารวบรวม วิเคราะห์ และสังเคราะห์ข้อมูล จากผลการศึกษาพบว่า หลักอิทธิบาทธรรมสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการบริหารองค์การได้อย่างมีประสิทธิภาพ กล่าวคือ ฉันทะช่วยเสริมสร้างความพึงพอใจและแรงจูงใจในการปฏิบัติงาน วิริยะ ช่วยส่งเสริมความเพียรพยายามและความมุ่งมั่นในการทำงาน จิตตะช่วยให้เกิดความเอาใจใส่และความตั้งใจต่อหน้าที่ที่รับผิดชอบ และวิมังสาช่วยให้เกิดการพิจารณา วิเคราะห์ และพัฒนากระบวนการทำงานอย่างต่อเนื่อง เห็นได้ว่าหากนำหลักอิทธิบาทธรรมมาใช้ในการพัฒนาการบริหารองค์การย่อมช่วยให้การดำเนินงานขององค์การมีประสิทธิภาพ เกิดความสำเร็จ และนำไปสู่การพัฒนาองค์กรอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
จุมพล หนิมพานิช. (2555). การบริหารและการพัฒนาองค์การ หน่วยที่ 4. นนทบุรี: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
ทับทิม วงค์ประยูร และคณะ. (2542). ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการประกอบธุรกิจ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์อักษรสยามการพิมพ์.
ปิ่น มุทุกันต์. (2539). ปฏิบัติตามธรรมะประสบความสำเร็จ. กรุงเทพมหานคร: มงคลสาร.
พระธรรมโกศาจารย์ ปัญญานันทภิกขุ.(2538). พจนานุกรมธรรมปัญญานันทะ. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2538). พุทธธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 6. ฉบับปรับปรุงและขยายความ กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิการศึกษาเพื่อสันติภาพ.
__________. (2559). พุทธธรรม (ฉบับปรับขยาย). กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
__________.(2545). ธรรมนูญชีวิต. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์กรมศาสนา.
__________. (2556). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลศัพท์. กรุงเทพมหานคร: ผลิธัมม์.
พระพรหมบัณฑิต (ประยูร.ธมฺมจิตฺโต). (2549). พุทธวิธีในการบริหาร. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพมหานคร: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระเมธีธรรมาภรณ์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2539). “อิทธิปาทกถา” พุทธจักร. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.
พุทธทาสภิกขุ. (2537). ฆราวาสธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพมหานคร: สุขภาพใจ.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎก ฉบับภาษาไทย (เล่มที่ 19: สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค. อิทธิบาทสังยุตต์). กรุงเทพมหานคร: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
__________. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (เล่มที่ 14). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ราชบัณฑิตยสถาน (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพมหานคร: อักษรเจริญทัศน์.
วิเชียร วิทยอุดม.(2550). องค์การและการจัดการ. กรุงเทพมหานคร: ธนธัชการพิมพ์.
วิรัช วิรัชนิภาวรรณ. (2559). การวิเคราะห์เปรียบเทียบความหมายของการบริหาร การจัดการการบริหารการพัฒนาและการบริหารจัดการ. จาก http://www.wiruch.com.
สนธยา พลศรี. (2550). ทฤษฎีและหลักการพัฒนาชุมชน. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพมหานคร: โอเดียน สโตร์.
สนั่น มีสัตย์ธรรม. (2537). ปัญหาการบริหารงานของหน่วยศึกษานิเทศก์. สำนักงานประถมศึกษาอำเภอในเขตการศึกษา 11. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒมหาสารคาม.
เฮ็นรี ฟาโยล (Henry Fayol). (2545). อ้างใน วิรัช วิรัชนิภาวรรณ. การบริหารเมืองหลวงและการบริหารท้องถิ่นสหรัฐอเมริกา อังกฤษ ฝรั่งเศส ญี่ปุ่น และไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์โฟรเพซ.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสหวิทยาการศึกษาและพัฒนาท้องถิ่น

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร


