บทความทบทวนเรื่องโลจิสติกส์ฮาลาลและการประยุกต์ใช้ในธุรกิจและอุตสาหกรรมในศตวรรษที่ 21

นาวาวี   อารวรรณ

ผู้แต่ง

นาวาวี อารวรรณ นักวิชาการอิสระ อาจารย์ประจำสถาบันริดวานุ้นอิสลาม กรุงเทพมหานคร

คำสำคัญ:

ฮาลาลโลจิสติกส์ ห่วงโซ่อุปทานฮาลาล ธุรกิจฮาลาล อุตสาหกรรมฮาลาล ศตวรรษที่ 21

บทคัดย่อ

ฮาลาลโลจิสติกส์ (Halal Logistics) เป็นแนวคิดด้านการจัดการห่วงโซ่อุปทานที่มุ่งรับรองว่าสินค้าและบริการสอดคล้องกับหลักศาสนาอิสลาม (ชะรีอะฮ์) ตลอดกระบวนการตั้งแต่การจัดหาวัตถุดิบ การผลิต การขนส่ง การจัดเก็บ และการกระจายสินค้า ในศตวรรษที่ 21 การขยายตัวของประชากรมุสลิมและอุตสาหกรรมฮาลาลทั่วโลกส่งผลให้ฮาลาลโลจิสติกส์กลายเป็นองค์ประกอบเชิงกลยุทธ์ของธุรกิจและอุตสาหกรรม บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) อธิบายแนวคิดและพัฒนาการของฮาลาลโลจิสติกส์ (2) วิเคราะห์หลักการและกรอบทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง (3) ศึกษาการประยุกต์ใช้ในบริบทธุรกิจและอุตสาหกรรม และ (4) เสนอความท้าทายและแนวโน้มในอนาคต โดยอาศัยการทบทวนวรรณกรรมเชิงวิเคราะห์โดยอาศัยฐานข้อมูลในช่วงปี 2005-2025 ผลการศึกษาพบว่า ฮาลาลโลจิสติกส์มิได้เป็นเพียงเครื่องมือด้านศาสนาเท่านั้น แต่เป็นกลไกทางเศรษฐกิจที่ช่วยสร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้บริโภค เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน และสนับสนุนการพัฒนาอย่างยั่งยืนขององค์กรในระบบเศรษฐกิจโลก สำหรับประเด็นท้าทายหลักที่พบคือ: 1) ความหลากหลายและความไม่สอดคล้องของมาตรฐานฮาลาลระหว่างหน่วยรับรอง ซึ่งทำให้การยอมรับร่วมและการค้าระหว่างประเทศเป็นไปได้ยาก 2) ต้นทุนการลงทุนและการดำเนินงานสูง โดยเฉพาะสำหรับ SMEs 3) ช่องว่างด้านความรู้และทักษะของผู้ประกอบการและบุคลากร 4) ปัญหาบุคลากรและการฝึกอบรมที่ไม่เพียงพอ 5) อุปสรรคด้านเทคโนโลยี เช่น ต้นทุน ความเป็นส่วนตัว และมาตรฐานการบูรณาการ 5 มิตินี้คือสิ่งสำคัญที่ต้องจัดการเพื่อผลักดันฮาลาลโลจิสติกส์ให้เป็นระบบและยั่งยืนในระดับสากล

เอกสารอ้างอิง

Abdul-Talib, O. (2020). Digital technologies for halal supply chain traceability. Journal of Food Distribution Research, 51(1), 15–27.

Ahmad, R., & Hassan, S. (2019). Applying blockchain for halal supply chain traceability: Potential and limitations. International Journal of Information Management, 47, 1–10.

Al-Qaradawi, Y. (2013). The lawful and the prohibited in Islam. Al-Falah Foundation.

Bonne, K., & Verbeke, W. (2008). Religious values informing halal meat production and the control and delivery of halal credence quality. Agriculture and Human Values, 25(1), 35–47.

Christopher, M. (2016). Logistics and supply chain management (5th ed.). Pearson Education.

Hashim, N., & Alam, S. (2013). Halal supply chain management: Issues and challenges. International Journal of Logistics Systems and Management, 14(4), 450–468.

Khan, S. A. R., & Haleem, A. (2016). Understanding "halal" and "halal certification & accreditation system": A brief review. Saudi Journal of Business and Management Studies, 1(1), 32–42.

Lodhi, A. (2009). Understanding halal food supply chain. Journal of Islamic Marketing, 1(2), 119–133.

Nasir, H. M. (2015). Development of halal logistics infrastructure: The role of halal ports and free zones. Maritime Policy & Management, 42(6), 586–602.

Othman, R., & Musa, S. (2018). SMEs adoption of halal logistics practices: A resource-based perspective. Journal of Small Business and Enterprise Development, 25(3), 420–437.

Rahman, L., Cheong, C., & Noor, A. (2016). Cold chain management for halal products: Best practices and policy implications. Journal of Food Distribution Research, 47(2), 79–92.

Reuters, T. DinarStandard. (2022). State of the Global Islamic Economy Report 2022.

Salleh, N., Karim, N., & Ismail, F. (2020). Halal tourism supply chain: Integrating logistics and service delivery. Tourism Management Perspectives, 34, Article 100657.

Talib, M. S. A., Zailani, S., & Zainuddin, Y. (2010). Conceptualizations on the dimensions for halal orientation for food manufacturers. Humanomics, 26(2), 121–135.

Tieman, M. (2011). The application of halal in supply chain management: In-depth interviews. Journal of Islamic Marketing, 2(2), 186–195.

Wilson, J. A. J., & Liu, J. (2011). The challenges of Islamic branding: Navigating emotions and halal. Journal of Islamic Marketing, 2(1), 28–42.

Yusuf, M., Rahman, A., & Abdullah, S. (2017). Halal certification and market access: Regulatory barriers and opportunities. Journal of Islamic Business and Management, 7(1), 15–29.

Zailani, S., Iranmanesh, M., Aziz, A. A., & Kanapathy, K. (2017). Halal logistics opportunities and challenges. Journal of Islamic Marketing, 8(1), 127–139. https://doi.org/10.1108/JIMA-04-2015-0028

Zulfakar, M. H., Jie, F., & Chan, C. (2014). Halal food supply chain integrity: From a literature review to a conceptual framework. Supply Chain Management: An International Journal, 19(3), 1–15.