อิทธิพลของทุนทางปัญญาต่อมูลค่ากิจการของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ แห่งประเทศไทย กลุ่ม SET100

วรรณภา สมบูรณ์สุข; นวลปรางค์  แจบไธสง; สมใจ  บุญหมื่นไวย

ผู้แต่ง

วรรณภา สมบูรณ์สุข นักศึกษาหลักสูตรบัณฑิตศึกษา คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน
นวลปรางค์ แจบไธสง อาจารย์ คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน
สมใจ บุญหมื่นไวย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน

คำสำคัญ:

ทุนทางปัญญา ทุนมนุษย์ ทุนเชิงโครงสร้าง ประสิทธิภาพการใช้เงินทุน มูลค่าของกิจการ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของประสิทธิภาพทุนทางปัญญาที่มีต่อมูลค่ากิจการของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย กลุ่ม SET100 โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิจากรายงานประจำปีและใช้วิธีการศึกษาข้อมูลจากงบการเงิน Annual Report ของบริษัทช่วงปี 2566 - 2567 ทุนทางปัญญาวัดด้วยแบบจำลอง Value Added Intellectual Coefficient (VAIC) ประกอบด้วยทุนมนุษย์ ทุนเชิงโครงสร้าง และทุนที่ใช้ในการดำเนินงาน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติการถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า ทุนทางปัญญาโดยรวมส่งผลเชิงบวกต่อมูลค่ากิจการอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะทุนมนุษย์และทุนเชิงโครงสร้างมีอิทธิพลเด่นชัด สะท้อนว่าบริษัทที่สามารถบริหารจัดการความรู้ ทักษะบุคลากร และระบบสนับสนุนองค์กรได้อย่างมีประสิทธิภาพ จะช่วยเพิ่มความสามารถในการแข่งขันและสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่กิจการ ผลการวิจัยสอดคล้องกับทฤษฎีทรัพยากรเป็นฐาน (Resource-Based View) ซึ่งอธิบายว่าทรัพยากรที่มีคุณค่า หาได้ยาก และเลียนแบบได้ยาก จะนำไปสู่ความได้เปรียบทางการแข่งขันอย่างยั่งยืน ผลการศึกษานี้ช่วยยืนยันความสำคัญของการลงทุนในทุนทางปัญญาในฐานะกลไกสำคัญในการเพิ่มมูลค่ากิจการของบริษัทจดทะเบียนไทย

เอกสารอ้างอิง

กิตติมา ทางนะทุ, ชุติมา ศรีสวัสดิ์, และสุพัตรา อินทรรักษ์. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างทุนทางปัญญากับผลการดำเนินงานของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. วารสารวิชาการบัญชีและการจัดการ, 14(2), 45–66.

ธนาพร แก้วมา. (2566). ความสัมพันธ์ระหว่างประสิทธิภาพการใช้เงินทุนกับมูลค่ากิจการของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. วารสารการบัญชีและการเงิน, 15(2), 89–110.

ปิติพร ธรรมประศาสน์ และไพบูลย์ ผจงวงศ์. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างทุนทางปัญญากับผลการดำเนินงานของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. วารสารบริหารธุรกิจ, 15(1), 172–193.

วณิชยา แสนท้าว, นันทพล พงษ์ไพบูลย์, ศรายุธ แสงจันทร์, กิตติ สิริพัลลภ, จิระจิตต์ บุนนาค, กิ่งกาญจน์ ภัทรธรรมมา, และวรพงษ์ จันยั่งยืน. (2562). ความสัมพันธ์ของการถือหุ้นของนักลงทุนต่างชาติกับมูลค่ากิจการและการสื่อสารทางธุรกิจ. วารสารวิชาการการตลาดและการจัดการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี, 6(1), 131–142.

วราภรณ์ ศรีสุข, สุพัตรา อินทรรักษ์, และสมชาย ภคภาสน์วิวัฒน์. (2562). ทุนทางปัญญากับมูลค่ากิจการของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. วารสารการบัญชีและการจัดการ, 11(2), 1–23.

ศิริวรรณ เสรีรัตน์, สุธีรัตน์ เสรีรัตน์, และนันทวัช สิทธิเดช. (2562ก). การจัดการเชิงกลยุทธ์. ธรรมสาร.

ศิริวรรณ เสรีรัตน์, สมชาย ภคภาสน์วิวัฒน์, และสุพัตรา สุขสวัสดิ์. (2562ข). ปัจจัยทางการเงินที่มีอิทธิพลต่อมูลค่ากิจการของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. วารสารบริหารธุรกิจ, 12(1), 45–67.

สุภัตรา ชูสังไชยกุล, พัทธีรา จิรอุดมสาโรจน์, และพิชญาดา มหาสุด. (2568, พฤษภาคม). การกำกับดูแลกิจการ โครงสร้างทางการเงิน และความรับผิดชอบต่อสังคมอย่างยั่งยืนที่ส่งผลต่อความสามารถในการทำกำไรของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย กลุ่มทรัพยากร (เอกสารนำเสนอ). การประชุมวิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 15.

Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120.

Barney, J. B. (2001). Is the resource-based "view" a useful perspective for strategic management research? Yes. Academy of Management Review, 26(1), 41–56.

Bontis, N. (1998). Intellectual capital: An exploratory study that develops measures and models. Management Decision, 36(2), 63–76.

Bontis, N., Keow, W. C. C., & Richardson, S. (2000). Intellectual capital and business performance in Malaysian industries. Journal of Intellectual Capital, 1(1), 85–100.

Bradford, W., Chen, C., & Zhu, S. (2013). Cash dividend policy, corporate pyramids, and ownership structure: Evidence from China. International Review of Economics and Finance, 27, 445–464.

Butsalee, S., & Sincharoonsak, T. (2020). Intellectual capital, firm performance and firm value: Evidence from Thai listed companies. Journal of Asian Finance, Economics and Business, 7(10), 749–758.

Chen, M. C., Cheng, S. J., & Hwang, Y. (2005). An empirical investigation of the relationship between intellectual capital and firms' market value and financial performance. Journal of Intellectual Capital, 6(2), 159–176.

Dzenopoljac, V., & Janosevic, S. (2016). Impact of intellectual capital on financial performance of Serbian companies. Actual Problems of Economics, 4(178), 233–242.

Edvinsson, L., & Malone, M. S. (1997). Intellectual capital: Realizing your company's true value by finding its hidden brainpower. Harper Business.

Firer, S., & Williams, S. M. (2003). Intellectual capital and traditional measures of corporate performance. Journal of Intellectual Capital, 4(3), 348–360.

Grant, R. M. (1996). Toward a knowledge-based theory of the firm. Strategic Management Journal, 17(S2), 109–122.

Hall, R. (1992). The strategic analysis of intangible resources. Strategic Management Journal, 13(2), 135–144.

Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (2019). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. In Corporate governance (pp. 77–132). Gower.

Kraus, A., & Litzenberger, R. H. (1973). A state-preference model of optimal financial leverage. The Journal of Finance, 28(4), 911–922.

Modigliani, F., & Miller, M. H. (1958). The cost of capital, corporation finance and the theory of investment. The American Economic Review, 48(3), 261–297.

Modigliani, F., & Miller, M. H. (1963). Corporate income taxes and the cost of capital: A correction. The American Economic Review, 53(3), 433–443.

Myers, S. C., & Majluf, N. S. (1984). Corporate financing and investment decisions when firms have information that investors do not have. Journal of Financial Economics, 13(2), 187–221.

Pulic, A. (1998). Measuring the performance of intellectual potential in knowledge economy [Paper presentation]. 2nd World Congress on Measuring and Managing Intellectual Capital, McMaster University, Canada.

Pulic, A. (2000). VAIC™ – An accounting tool for IC management. International Journal of Technology Management, 20(5–8), 702–714.

Pulic, A. (2004). Intellectual capital—Does it create or destroy value? Measuring Business Excellence, 8(1), 62–68.

Ross, S. A., Westerfield, R. W., Jaffe, J., & Jordan, B. D. (2019). Corporate finance (12th ed.). McGraw-Hill Education.

Saliya, A. Y., & Dogukanli, H. (2022). The Board Structure and Dividend Payout Policy: Empirical Evidence from BIST 100, Turkey . Asian Journal of Economic Modelling, 10(1), 43–60. https://doi.org/10.55493/5009.v10i1.4459

Stewart, T. A. (1997). Intellectual capital: The new wealth of organizations. Doubleday.

Vătavu, S. (2015). The impact of capital structure on financial performance in Romanian listed companies. Procedia Economics and Finance, 32, 1314–1322.

Zeitun, R., & Tian, G. G. (2007). Capital structure and corporate performance: Evidence from Jordan. Australasian Accounting Business and Finance Journal, 1(4), 40–61.