บทบาทพระสงฆ์ ยามวิกฤติ

ผู้แต่ง

  • สมพร นามอินทร์ นามอินทร์ นักวิชาการอิสระ

คำสำคัญ:

จิตวิญญาณ, พระสงฆ์, มนุษยธรรม, วิกฤติ

บทคัดย่อ

      บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์บทบาทพระสงฆ์ไทยยามวิกฤติ โดยใช้การศึกษาจากการวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูลจากตำราและเอกสารวิชาการที่เกี่ยวข้อง พบว่าพระสงฆ์มีบทบาทสำคัญในหลายมิติ ได้แก่ ด้านจิตวิญญาณ มนุษยธรรม การสื่อสาร และความร่วมมือกับชุมชนและภาคส่วนต่าง ๆ ในช่วงสถานการณ์วิกฤติ พระสงฆ์เป็นผู้นำทางจิตใจของประชาชน โดยใช้หลักธรรม เช่น พรหมวิหาร 4 และสังคหวัตถุ 4 ในการช่วยบรรเทาทุกข์และฟื้นฟูสภาพจิตใจ พระสงฆ์ยังเป็นศูนย์กลางในการระดมทรัพยากรและเปิดวัดเป็นที่พักพิงชั่วคราว ตลอดจนประสานความร่วมมือระหว่างรัฐ เอกชน และประชาชน นอกจากนี้ บทบาทในการสื่อสารผ่านโซเชียลมีเดียและเทคโนโลยีสมัยใหม่ยังช่วยลดการแพร่กระจายของข่าวปลอมและส่งเสริมการคิดอย่างมีวิจารณญาณ การศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่าพระสงฆ์มิใช่เพียงผู้เผยแผ่ศาสนาเท่านั้น แต่เป็นกลไกทางสังคมที่มีพลังในการสร้างความเข้มแข็งและยั่งยืนให้แก่ชุมชนไทยในยามเผชิญกับวิกฤติ

เอกสารอ้างอิง

พระครูปริยัติวชิรธรรม, 2567. แนวทางการเผยแผ่ธรรมะผ่านสื่อสังคมออนไลน์: กรณีศึกษาสถานีวิทยุ กระจายเสียง FM 100.25 MHz จังหวัด

ปราจีนบุรี. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 10(1), 25-39.

พระจิรวัชร์ สุธมฺโม, (2564). การบริหารจัดการระบบริจาคอิเลคทรอนิกส์ของวัด ในอำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี. วารสารพุทธนวัตกรรมและการ

จัดการ, 4(2), 30–38.

พระฏุลากาญ กิตฺติคุตฺโต. (2564). สื่อใหม่กับการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในยุคปัจจุบัน. TheJournal of Institute of Trainer Monk

Development, 1(2), 106-118.

พระปลัดธีรภัทร์ นาถสีโล, พระปลัดระพิน พุทฺธิสาโร, และ พระมหากฤษฎา กิตฺติโสภโณ. (2566). รูปแบบการบริหารจัดการโครงการวัด ประชารัฐ

สร้างสุขของคณะสงฆ์จังหวัดปทุมธานี. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 6(1), 87-101.

พระมหาเกษม ปญฺญาวโร, (2560). การเจริญพรหมวิหาร 4 ในชีวิตประจำวัน.วารสารปรัชญาปริทรรศน์, 22(1), 63–71.

พระมหาภิรัฐกร อํสุมาลี. (2023). บทบาทพระสงฆ์: สังคมสงเคราะห์และพัฒนาชุมชน. วารสารโพธิศาสตร์ปริทัศน์, 3(2), 49-60.

พระสมพร นามอินทร์, พระเกรียงศักดิ์ กตธมฺโม, พระมหาอาทิตย์ อาภานนฺโท, และ ชาตรี สุขสบาย. (2566). บทบาทของพระสงฆ์ในสังคมสมัย

ใหม่. วารสารสันตยาภิวัฒน์วัดหนองนกกด, 1(5), 69-84.

พระสมพร นามอินทร์. (2567). พระสงฆ์กับงานสาธารณสงเคราะห์. วารสารสันตยาภิวัฒน์วัดหนองนกกด, 2(2), 39-53.

พระอดิศักดิ์ อนาลโย, พระมหาชินภัทร ฉินฺนาลโย, และ พระมหามนูญ ปริญฺญาโณ, (2567). บทบาทของพระพุทธศาสนาในวิกฤตภัยพิบัติทาง

ธรรมชาติ: ความเข้าใจกรอบแห่งพุทธบูรณาการ. วารสารบัณฑิตศึกษา วิชาการ, 2(3), 1-10.

พระอนันต์ อภินนฺโท. (2562). การใช้สื่อสังคมออนไลน์ของพระสงฆ์ตามหลักพุทธวิธี. (สารนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต). บัณฑิตวิทยาลัย:

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระอานนท์ อาภานนุโท. (2024). บทบาทของพระสงฆ์กับการพัฒนาสังคมไทยในปัจจุบัน. วารสารชัยมงคลปริทรรศน์, 2(1), 40-48.

พิมพ์ลภัส นัสบุสย์, (2566). การประยุกต์หลักสังคหวัตถุ 4 ในการบริหารกิจการคณะสงฆ์ อำเภอเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย. วารสารพุทธ

ปรัชญาวิวัฒน์. 7(1),. 586-595.

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2538). สันติภาพเกิดจากอิสรภาพและความสุข: Peace Through Freedom and Happiness.

กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.

Tambiah, S. J. (1976). World conqueror and world renouncer: A study of Buddhism and polity in Thailand against a

historical background. Cambridge University Press.

ThaiPBS. (2563). วัดทั่วไทยตั้งโรงทานแล้ว 914 แห่ง ช่วยคนไทยสู้ COVID-19. https://www.thaipbs.or.th/news/content/292386

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-18

รูปแบบการอ้างอิง

นามอินทร์ ส. น. (2026). บทบาทพระสงฆ์ ยามวิกฤติ. วารสารสหวิทยาการศึกษาและพัฒนาสังคม, 2(1), 1–11. สืบค้น จาก https://so14.tci-thaijo.org/index.php/Interdisciplinary/article/view/2038