นวัตกรรมการสื่อสารเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชน : กรณีศึกษาการใช้สื่อดิจิทัลของชุมชนท้องถิ่นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
คำสำคัญ:
นวัตกรรมการสื่อสาร,, การท่องเที่ยวชุมชน,, สื่อดิจิทัล,, การตลาดดิจิทัล,, การพัฒนาที่ยั่งยืนบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์นวัตกรรมการสื่อสารเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) ผ่านการวิเคราะห์และสังเคราะห์งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับชุมชนท่องเที่ยวในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 3 แห่ง ได้แก่ ชุมชนบ้านเชียง จังหวัดอุดรธานี ชุมชนวัฒนธรรมผู้ไท จังหวัดกาฬสินธุ์ และชุมชนท่องเที่ยวบ้านภู จังหวัดมุกดาหาร ผลการศึกษาพบว่า ปัจจัยความสำเร็จในการใช้นวัตกรรมการสื่อสารของชุมชนประกอบด้วย 1) การผสมผสานระหว่างทุนทางวัฒนธรรมกับเทคโนโลยีดิจิทัล 2) การสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาสื่อ 3) การพัฒนาทักษะดิจิทัลอย่างต่อเนื่อง และ 4) การสร้างเครือข่ายความร่วมมือ บทความนี้นำเสนอข้อเสนอแนะเชิงนโยบายที่สำคัญ ได้แก่ การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล การสนับสนุนการพัฒนาทักษะ และการสร้างระบบนิเวศดิจิทัลที่เอื้อต่อการพัฒนาการท่องเที่ยวชุมชนอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
บุตรี จารุจินดา, กมลพร กัลยาณมิตร, สถิต นิยมญาติ, & ทัศนีย์ ลัขณาภิชนชัช. (2568). การพัฒนาการท่องเที่ยวภาคตะวันออกให้มีชื่อเสียงในระดับนานาชาติ. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 13(2), 174–190.
ปานรดา วรรณประภา, & สุนทร วรหาร. (2568). ความเชื่อ เรื่องเล่า ประวัติศาสตร์ แหล่งท่องเที่ยวชายแดนไทย-ลาวในจังหวัดอุบลราชธานี: การพัฒนาทุนทางวัฒนธรรมเพื่อเพิ่มมูลค่าการท่องเที่ยว. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์มจร, 12(3), 918–931.
ปิยลักษณ์ โพธิวรรณ์, ประภัสสร ฤทธิสุทธิ์, & นัชชา อู่เงิน. (2568). กระบวนการสร้างอัตลักษณ์สินค้าพื้นเมืองภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนกลาง. Journal for Developing the Social and Community, 11(2), 293–310.
ภูสิตา เห็นประเสริฐ, ดวงพร ศรีหาตา, & ทนันยา ค้าคุ้ม. (2023). การพัฒนาสื่อประชาสัมพันธ์เทคโนโลยีความจริงเสริมการท่องเที่ยววิถีชุมชนคนภูไท จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารวิจัยและพัฒนาอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง, 2(1), 23–31.
ศราวดี ภูชมศรี. (2024). ฮูปแต้ม: พัฒนาการและนาฏยลักษณ์เทวดานางฟ้าที่ปรากฏบนสิมอีสาน. วารสารสาธารณสุขและสังคมวิทยา, 1(3), 1–15.
อนุชา ลาวงค์, เกรียงไกร นามนัย, & คัมภีรพรรณ จักรบุตร. (2568). การบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยวชุมชนแบบวิถีความปกติใหม่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดมหาสารคามและจังหวัดกาฬสินธุ์. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(8), 726–743.
อัญชนา แกะทาคำ. (2568). แนวทางการพัฒนาเมืองที่เป็นมิตรต่อผู้สูงอายุของเทศบาลตำบลบ้านเชียง อำเภอหนองหาน จังหวัดอุดรธานี. พัฒนวนัมรุงมหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 1(1), 94–122.
Abeba, L. (2024). Role of digital transformation and innovation in enhancing the competitiveness and sustainability of hospitality and tourism businesses in South Africa. International Journal of Modern Hospitality and Tourism, 4(1), 50–62.
Aliffianto, A. Y., & Andrianto, N. (2022). Sustainable tourism development from the perspective of digital communication. Jurnal Studi Komunikasi, 6(1), 110–125.
Baran, Z., & Baran, H. (2022). The future of digital tourism alternatives in virtual reality. In Handbook of Research on Digital Communications, Internet of Things, and the Future of Cultural Tourism (pp. 58–84). IGI Global.
Bulchand-Gidumal, J. (2022). Impact of artificial intelligence in travel, tourism, and hospitality. In Handbook of e-Tourism (pp. 1943–1962). Springer International Publishing.
Cao, A., Shi, F., & Bai, B. (2022). A comparative review of hospitality and tourism innovation research in academic and trade journals. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 34(10), 3790–3813.
Gato, M., Dias, Á., Pereira, L., da Costa, R. L., & Gonçalves, R. (2022). Marketing communication and creative tourism: An analysis of the local destination management organization. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 8(1), 40.
Madanaguli, A., Kaur, P., Mazzoleni, A., & Dhir, A. (2022). The innovation ecosystem in rural tourism and hospitality–A systematic review of innovation in rural tourism. Journal of Knowledge Management, 26(7), 1732–1762.
Sapkota, K. P., Palamanit, A., Techato, K., Gyawali, S., Ghimire, H. P., & Khatiwada, B. (2024). The role of local community in enhancing sustainable community-based tourism. Journal of Electrical Systems, 20(7s), 558–571.
Yang, G., Deng, F., Wang, Y., & Xiang, X. (2022). Digital paradox: Platform economy and high-quality economic development—New evidence from provincial panel data in China. Sustainability, 14(4), 2225
