แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำแบบคล่องตัวของผู้บริหารสถานศึกษา โรงเรียนการศึกษาสงเคราะห์ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ

ผู้แต่ง

  • วีรพงษ์ สำมา มหาวิทยาลัยขอนแก่น
  • วัลลภา อารีรัตน์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

คำสำคัญ:

ภาวะผู้นำ, ภาวะผู้นำแบบคล่องตัว, ผู้บริหารสถานศึกษา, โรงเรียนการศึกษาสงเคราะห์

บทคัดย่อ

         บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์และความต้องการจำเป็นของภาวะผู้นำแบบคล่องตัวของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนการศึกษาสงเคราะห์ และ 2) นำเสนอแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำแบบคล่องตัวของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนการศึกษาสงเคราะห์ เป็นการวิจัยแบบผสมผสานวิธี กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารและครูจำนวน 246 คน กำหนดกลุ่มขนาดตัวอย่างโดยใช้ตารางของเครจซี่และมอร์แกน สุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามแบบมาตรประมาณค่า 5 ระดับที่มีค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ 0.98 แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและแบบประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีลำดับความสำคัญต้องการจำเป็นและวิเคราะห์ข้อมูล

        ผลการวิจัยพบว่า

  1. ผลการศึกษาสภาพปัจจุบันของภาวะผู้นำแบบคล่องตัวของผู้บริหารสถานศึกษาโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง ด้านที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุดคือด้านการเสริมอำนาจให้กับทีม
  2. ผลการศึกษาสภาพที่พึงประสงค์ของภาวะผู้นำแบบของผู้บริหารสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ด้านที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุดคือด้านการเสริมอำนาจให้กับทีม
  3. ผลการศึกษาความต้องการจำเป็นภาวะผู้นำแบบของผู้บริหารสถานศึกษา เรียงจากมากไปหาน้อย ดังนี้ 1) ด้านการมีส่วนร่วม 2) ด้านการมีวิสัยทัศน์ 3) ด้านการเสริมอำนาจให้กับทีม 4) ด้านการปรับตัวและยืดหยุ่น 5) ด้านการตระหนักรู้ของตนเอง 2) ผลการศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำแบบคล่องตัวของผู้บริหารสถานศึกษา ประกอบด้วย 3 ด้าน ได้แก่ ด้านการมีวิสัยทัศน์ 3 แนวทาง ด้านการมีส่วนร่วม 3 แนวทางและด้านการเสริมอำนาจให้กับทีม 3 แนวทาง รวมทั้งสิ้นมี 9 แนวทาง มีความเหมาะสมและความเป็นไปได้อยู่ในระดับมากที่สุด

เอกสารอ้างอิง

ดรุณี รัตนสุนทร. (2560). วัฒนธรรมองค์กรที่มีผลต่อการบริหารการศึกษาของสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย จังหวัดเชียงราย. วารสาร Veridian E Journal สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 10(2), 365-378.

เทรน แอนด์ เทคโนโลยี. (n.d.). การทำงานแบบ Agile แนวคิดในการทำงานขององค์กรยุคใหม่. สืบค้น 23 ธันวาคม 2567, จาก https://www.tnt.co.th/news

นิดา นาเสถียร. (2567). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 3. วารสารสหวิทยาการ วิจัยและวิชาการ, 4(3), 145-162.

บุษบา สุธีธร. (2563). การบริหารการสื่อสารภาวะวิกฤตในโลกที่ผันผวน ไม่ชัดเจน ซับซ้อนและคลุมเครือ Managing Crisis Communication in a Volatile, Uncertain, Complex, and Ambiguous World. วารสารนักบริหารมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, 2, 130-143.

เณริศา อิศรางกูร ณ อยุธยา. (2564). ลักษณะผู้นำแบบ Agile (The Agile Leadership). สืบค้น 23 ธันวาคม 2567, จาก http://www.mindspringconsulting.com/2021/04/09/A-gile-the-agile-leadership/

ยงยุทธ เกษสาคร. (2551). ภาวะผู้นำและการทำงานเป็นทีม (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพฯ: ปัณณรัชต์.

สมัชชา จันทร์แสง. (2559). การพัฒนารูปแบบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 18. วารสารวิจัยรำไพพรรณี, 10(1), 105-114.

สุภาพร โทบุตร. (2559). ปัจจัยการทำงานเป็นทีมที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของบุคลากรภาครัฐในจังหวัดปราจีนบุรี. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

สุภัทรศักดิ์ คำสามารถ. (2563). แนวทางการบริหารการศึกษาในยุคดิจิทัลดิสรัปชั่น. Journal of Modern Learning Development, 5(3), 245-259.

Hayward, S. (2018). The agile leader: How to create an agile business in the digital age. London: Kogan Page.

Zuzana, S. (2021). The agile leader leveraging the power of influence. U.S.: Pearson Education.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-07-01

รูปแบบการอ้างอิง

สำมา ว., & อารีรัตน์ ว. (2025). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำแบบคล่องตัวของผู้บริหารสถานศึกษา โรงเรียนการศึกษาสงเคราะห์ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. วารสารสหวิทยาการศึกษาและพัฒนาสังคม, 1(3), 186–198. สืบค้น จาก https://so14.tci-thaijo.org/index.php/Interdisciplinary/article/view/1493