ความยุติธรรมจากการทำลาย: วิพากษ์ทานอส ผ่านกรอบแนวคิดประโยชน์นิยม จริยศาสตร์แบบคานต์ และ พุทธปรัชญา
คำสำคัญ:
ความยุติธรรม, ทานอส, ประโยชน์นิยม, จริยศาสตร์แบบคานต์, พุทธปรัชญาบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์แนวคิดเรื่องความยุติธรรมของทานอสผ่านกรอบแนวคิดประโยชน์นิยม (2) ประเมินการกระทำของทานอสผ่านจริยศาสตร์แบบคานต์ โดยเน้นประเด็นหน้าที่ทางศีลธรรมและศักดิ์ศรีของมนุษย์ และ (3) เพื่อวิพากษ์แนวคิดความยุติธรรมเชิงการทำลายผ่านกรอบพุทธปรัชญา โดยพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างเจตนา การกระทำ และผลทางจริยธรรมของความรุนแรง ซึ่งเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การวิเคราะห์เชิงปรัชญาและการวิเคราะห์เชิงมโนทัศน์เป็นวิธีการหลัก ในการมุ่งศึกษาปัญหาความยุติธรรมและความชอบธรรมของการใช้ความรุนแรงผ่านกรณีศึกษาตัวละคร “ทานอส” จากจักรวาลภาพยนตร์มาเวล ซึ่งเสนอแนวคิดการทำลายชีวิตจำนวนมากเพื่อรักษาสมดุลของทรัพยากรและความอยู่รอดของจักรวาล โดยตั้งคำถามวิจัยว่า การทำลายชีวิตจำนวนมากเพื่อผลประโยชน์โดยรวมสามารถถือเป็น “ความยุติธรรม” ได้หรือไม่ เมื่อพิจารณาผ่านกรอบแนวคิดทางจริยศาสตร์ที่แตกต่างกัน
ผลการวิเคราะห์พบว่า แม้การกระทำของทานอสจะสามารถอธิบายความชอบธรรมได้บางส่วนภายใต้กรอบประโยชน์นิยมซึ่งให้ความสำคัญกับผลลัพธ์และผลประโยชน์โดยรวม แต่กลับขัดแย้งอย่างชัดเจนกับจริยศาสตร์แบบคานต์ที่ไม่อาจยอมรับการใช้มนุษย์เป็นเพียงเครื่องมือ และเมื่อพิจารณาผ่านกรอบพุทธปรัชญา พบว่าแนวคิดความยุติธรรมที่ตั้งอยู่บนการทำลายชีวิตไม่สามารถนำไปสู่การลดทุกข์อย่างแท้จริงได้ บทความนี้จึงชี้ให้เห็นข้อจำกัดเชิงจริยศาสตร์ของความยุติธรรมที่อ้างความจำเป็นเชิงผลลัพธ์ แต่ละเลยศักดิ์ศรีของชีวิต และสะท้อนปัญหาการอ้างความชอบธรรมจากการใช้ความรุนแรงในนามของความดี
เอกสารอ้างอิง
Bentham, J. (1789). An introduction to the principles of morals and legislation. Clarendon Press.
Bukatman, S. (2012). The poetics of Slumberland: Animated spirits and the animulating of art. University of California Press.
Driver, J. (2014). The history of utilitarianism. Routledge.
Gethin, R. (1998). The foundations of Buddhism. Oxford University Press.
Harvey, P. (2013). An introduction to Buddhist ethics: Foundations, values and issues. Cambridge University Press.
Hill, T. E. (2000). Respect, pluralism, and justice: Kantian perspectives. Oxford University Press.
Johnston, K. M. (2018). Science fiction film: A critical introduction. Berg.
Kagan, S. (1998). Normative ethics. Westview Press.
Kant, I. (1993). Groundwork of the metaphysics of morals (M. Gregor, Trans.). Cambridge University Press. (Original work published 1785)
Keown, D. (2005). Buddhist ethics: A very short introduction. Oxford University Press.
Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (1996). Thai Tipiṭaka (Mahachulalongkornrajavidyalaya Edition). Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press.
Mill, J. S. (1863). Utilitarianism. Parker, Son, and Bourn.
Mulgan, T. (2007). Understanding utilitarianism. Acumen.
O’Neill, O. (1989). Constructions of reason: Explorations of Kant’s practical philosophy. Cambridge University Press.
Rahula, W. (1974). What the Buddha taught (2nd ed.). Grove Press.
Rawls, J. (1971). A theory of justice. Harvard University Press.
Sen, A. (2009). The idea of justice. Harvard University Press.
Wood, A. W. (2008). Kantian ethics. Cambridge University Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 มจร สุรนารีสาร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
