ปัจจัยเอื้อต่อพฤติกรรมสารสนเทศที่ส่งผลต่อการสร้างมูลค่าด้านการผลิตและการตลาดของเกษตรกรไทย - สีนวนแก้ว, อัญชสา; วงษ์ประเสริฐ, ชลภัสส์ (วารสารสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยทักษิณ, 2023)
บทความวิจัยนี้เป็นส่วนหนึ่งของการวิจัยเรื่อง “รูปแบบพฤติกรรมสารสนเทศของเกษตรกร” โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยเอื้อต่อพฤติกรรมสารสนเทศที่ส่งผลต่อการสร้างมูลค่าด้านการผลิตและการตลาดของเกษตรกร การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการสร้างทฤษฎีฐานราก เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ การสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตและจดบันทึกภาคสนาม พื้นที่ศึกษา ได้แก่ ตำบลนาดี (นามสมมุติ) ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีลักษณะสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของการวิจัย ผู้ให้ข้อมูลหลักประกอบด้วย ผู้นำชุมชน 7 คน เจ้าหน้าที่จากองค์กรภาครัฐที่รับผิดชอบในพื้นที่ 4 คน และเกษตรกรที่ประสบความสำเร็จด้านการผลิตและการตลาด 15 คน ซึ่งเป็นการเลือกตัวอย่างเชิงทฤษฎี การวิเคราะห์ข้อมูลใช้แนวทางการสร้างทฤษฎีฐานรากโดยกระบวนการตีความและสร้างมโนทัศน์จากข้อมูลและหาความเชื่อมโยงระหว่างมโนทัศน์ต่าง ๆ เพื่อให้ได้ข้อสรุปเชิงทฤษฎี ผลการวิจัยพบว่าปัจจัยเอื้อต่อพฤติกรรมสารสนเทศของเกษตรกร มี 3 ปัจจัย คือ 1. ปัจจัยส่วนบุคคล เป็นคุณลักษณะของแต่ละบุคคลที่เอื้อต่อพฤติกรรมสารสนเทศ ประกอบด้วย บทบาท ระดับการศึกษา อุปนิสัย ความกระตือรือร้น การตระหนักรู้ การเรียนรู้ การรู้สารสนเทศ การรับรู้ข่าวสาร ความสามารถในการใช้ไอซีที การต้องการความยอมรับทางสังคม และการได้รับรางวัลเกษตรกรดีเด่น 2. ปัจจัยด้านแหล่งสารสนเทศ เป็นลักษณะของแหล่งสารสนเทศที่เอื้อต่อการเข้าถึงสารสนเทศของเกษตรกร ประกอบด้วยลักษณะดังนี้ แหล่งสารสนเทศอยู่ใกล้และค้นได้สะดวก ง่าย และรวดเร็ว เสียค่าใช้จ่ายน้อยหรือแทบไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการเข้าใช้ มีสารสนเทศที่สอดคล้องกับสภาพหรือวิถีการผลิต และเป็นแหล่งที่มีแนวการปฏิบัติเป็นเลิศ 3. ปัจจัยด้านสภาพแวดล้อม ประกอบด้วย วัฒนธรรมสารสนเทศ ได้แก่ สื่อมวลชน ไอซีที และภูมิปัญญาท้องถิ่น ส่วนวัฒนธรรมชุมชน ได้แก่ ภาวะผู้นำ และการพึ่งพาตนเอง และปัจจัยด้านสภาพแวดล้อมด้านสุดท้ายคือองค์กรภาครัฐกับการส่งเสริมการเกษตร