การเปรียบเทียบสภาพแวดล้อมทางกายภาพในอาคารกับความเข้มของแสงสว่างใน สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา - แสงสว่าง, ธิดารัตน์; อุประ, กรรณิการ์; ข่อมขันธ์, บุญญาพร; มิตรสมาน, สรรเสริญ; ภู่กันงาม, เพ็ญนภา; พลยง, ฌาน ปัทมะ (PULINET Journal, 2025)
การศึกษาครั้งนี้วัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความเข้มของแสงสว่างในอาคารกับเกณฑ์มาตรฐานของประเทศไทย และเปรียบเทียบปัจจัยสภาพแวดล้อมทางกายภาพในอาคารกับปริมาณความเข้มของแสงสว่างในสำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสังเกตและเครื่องตรวจวัดความเข้มของแสงสว่าง (ลักซ์มิเตอร์) พื้นที่วิจัยเป็นอาคารห้องสมุดจำนวน 8 ชั้น กำหนดจำนวนจุดตรวจวัดทั้งหมด 593 จุด วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและอนุมาน ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และเปรียบเทียบด้วย t-test และ F-test กำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.05 ผลการศึกษาพบว่า พื้นที่ส่วนใหญ่มีค่าความเข้มของแสงสว่างที่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานไทย อย่างไรก็ตามเมื่อเปรียบเทียบกับมาตรฐาน ในบางพื้นที่มีค่าต่ำกว่ามาตรฐาน เช่น ห้องประชุมใหญ่ มีค่าเฉลี่ยความเข้มของแสงสว่าง เท่ากับ 185 ลักซ์ (มาตรฐานกำหนด เท่ากับ 300 ลักซ์) สำหรับปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อความเข้มของแสงสว่าง พบว่า พื้นผิวที่มีลวดลายซึ่งสะท้อนแสงได้ดีกว่าพื้นผิวเรียบ ตรวจวัดความสว่างสูงสุด (760 ลักซ์) ที่ผนังสีแดง ในขณะที่สีขาวให้ค่าความสว่างรองลงมา ผลการวิจัยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการควบคุมแสงสว่างในอาคารตามมาตรฐานของประเทศไทย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้งานพื้นที่และลดการใช้พลังงานไฟฟ้า รวมถึงข้อเสนอแนะแนวทางการปรับปรุง เช่น การเลือกใช้สีผนังที่เหมาะสมในพื้นที่ทำงาน ตรวจสอบระยะการจัดวางของหลอดไฟ และเปิดหน้าต่างรับแสงจากธรรมชาติแทนการใช้พลังงานไฟฟ้าจากหลอดประดิษฐ์ ซึ่งสามารถช่วยลดการใช้พลังงานและลดค่าใช้จ่ายได้