วารสารรัฐประศาสนศาสตร์และสหวิทยาเพื่อสังคม

การบริหารจัดการองค์กรยุคใหม่ด้วยแนวคิดแบบลีน บทเรียนและข้อเสนอแนะสำหรับภาครัฐไทย

ชนน์วริศร์ ชยกรธนาวัชร์ — Wed, 01 Jul 2026 00:00:00 +0700

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอข้อค้นพบและข้อเสนอแนะจากหลักการลีนและกรณีศึกษาในประเทศไทยระหว่างปี พ.ศ. 2562–2568 เพื่อพัฒนาภาครัฐไทย ผลการสังเคราะห์กรณีศึกษาชี้ให้เห็นว่า การนำลีนมาใช้สามารถลดต้นทุน ย่นระยะเวลา และยกระดับคุณภาพบริการได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น ลดค่าใช้จ่ายร้อยละ 89.13 ลดเวลานำในการดำเนินงาน (Lead time) ร้อยละ 65.77 และลดรอบเวลาการทำงาน ร้อยละ 54.03 ในสถาบันวิจัย ลดต้นทุนขนส่ง 245,568 บาท ลดการปล่อย CO2 2,931 กิโลกรัม ในธุรกิจ SMEs แปรรูปอาหาร รวมถึงลดขั้นตอนการทำงาน เพิ่มความเร็วในการเข้าถึงเอกสาร และเพิ่มความพึงพอใจผู้ใช้งาน ร้อยละ 56 ในสถาบันการศึกษา ผลลัพธ์เหล่านี้สะท้อนถึงศักยภาพของลีนในการเสริมสร้างทั้งมิติทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม จากการศึกษา ผู้เขียนได้พัฒนา Lean Government Transformation Model ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบหลัก แบ่งเป็น 2 มิติ ได้แก่ มิติที่ 1 หลักการลีนเชิงพื้นฐาน ประกอบด้วย 1) การสร้างคุณค่าสำหรับประชาชน 2) การลดความสูญเปล่า 3) การปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง และมิติที่ 2 องค์ประกอบพลวัตที่สอดคล้องกับบริบทของภาครัฐไทย ประกอบด้วย 4) การสร้างองค์กรที่พร้อมต่อการเปลี่ยนแปลง 5) การใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรม 6) ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์และดิจิทัล โมเดลนี้มีเป้าหมายเพื่อให้หน่วยงานราชการไทยสามารถออกแบบระบบที่ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง มีความโปร่งใส และพร้อมเผชิญความท้าทายในอนาคต

ความเชื่อทางคณิตศาสตร์ของผู้เรียน: แนวทางการวัดและประยุกต์ใช้

นวพล ชัยชนะ, สำราญ มีแจ้ง — Wed, 01 Jul 2026 00:00:00 +0700

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเชื่อทางคณิตศาสตร์ของผู้เรียน ในมิติต่าง ๆ ตลอดจนแนวทางการวัดที่หลากหลายและเหมาะสมสำหรับใช้ในการวิจัยเชิงวิชาการ เนื่องจากความเชื่อเป็นปัจจัยเชิงจิตวิทยาที่เป็นนามธรรมและส่งผลกระทบสำคัญต่อผลลัพธ์การเรียนรู้ ความท้าทายในการวัดความเชื่อจึงอยู่ที่การขาดเครื่องมือที่ครอบคลุมและน่าเชื่อถือ ซึ่งแบบสอบถามแบบรายงานตนเองอาจมีอคติ โดยความเชื่อทางคณิตศาสตร์ นิยามได้ว่าเป็นกรอบความคิดหรือการรับรู้ส่วนบุคคลของผู้เรียนต่อธรรมชาติของคณิตศาสตร์ ความสำคัญและคุณค่าของวิชา ความสามารถของตนเองทางคณิตศาสตร์ บทบาทของครู และวิธีการสอนและการเรียนรู้ ที่มีประสิทธิภาพ ในการวัดความเชื่อดังกล่าวได้นำเสนอและเชื่อมโยงทฤษฎีการวัดที่สำคัญ ได้แก่ ทฤษฎีการทดสอบแบบดั้งเดิม เพื่อประเมินความตรงและความเที่ยง ทฤษฎีการสรุปอ้างอิงความน่าเชื่อถือของผลการวัด เพื่อจัดการกับแหล่งความแปรปรวนในการวัด และทฤษฎีการตอบสนองข้อสอบ เพื่อประมาณค่าพารามิเตอร์ของข้อคำถามและคุณลักษณะแฝงของผู้เรียนได้อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น แนวทางการวัดจึงประกอบด้วย 1) วิธีการเชิงปริมาณ เช่น แบบมาตรประมาณค่า CAT 2) วิธีการเชิงคุณภาพ เช่น การสัมภาษณ์ การบันทึก และ 3) วิธีการแบบผสมผสาน สำหรับองค์ความรู้ที่ค้นพบ คือ ความเชื่อทางคณิตศาสตร์ไม่คงที่และเปลี่ยนแปลงได้ การวัดที่แม่นยำที่เหมาะสมคือ การวัดแบบต่อเนื่องซ้ำหลายครั้ง เพื่อสังเกตแนวโน้มและลดข้อผิดพลาดจากการวัดเพียงครั้งเดียว การเข้าใจและวัดความเชื่อทางคณิตศาสตร์อย่างรอบด้านนี้จะเป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนานวัตกรรมการศึกษา ที่ส่งเสริมการเติบโตของผู้เรียนในวิชาคณิตศาสตร์ต่อไป

การจัดการและการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุอำเภอบ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี

ธนัชชา อำพันธุ์ , วราพร หมอกแก้ว, เวทิตา เพชรขำ — Wed, 01 Jul 2026 00:00:00 +0700

การมีส่วนร่วมในการจัดการโรงเรียนผู้สูงอายุในอำเภอบ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 10 คน และการสนทนากลุ่มจำนวน 20 คน ตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้า ผลการวิจัย พบว่า 1) การจัดการโรงเรียนผู้สูงอายุในอำเภอบ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี มีการจัดการอย่างเป็นระบบครอบคลุมตั้งแต่การวางแผน กำหนดเป้าหมายการดำเนินงานไปจนถึงการติดตาม และประเมินผล โดยมุ่งเน้นการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในทุกมิติทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และการเรียนรู้ตลอดชีวิต มีการจำแนกกลุ่มผู้สูงอายุตามลักษณะทางกายภาพเพื่อออกแบบกิจกรรมให้เหมาะสมกับความต้องการของแต่ละกลุ่ม และ 2) การดำเนินงานโรงเรียนผู้สูงอายุได้รับการสนับสนุนจากกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่น หน่วยงานภาครัฐ และสถาบันการศึกษา โดยมีการบูรณาการความร่วมมือในทุกภาคส่วนทั้งในด้านการวางแผน การจัดกิจกรรม และการพัฒนาหลักสูตร อีกทั้งเปิดโอกาสให้ผู้สูงอายุเข้ามามีส่วนร่วมในทุกขั้นของการดำเนินงาน เช่น การออกแบบกิจกรรมและบริหารจัดการ เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการจริง ส่งผลให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตดีขึ้นในทุกมิติ ทั้งสุขภาพ จิตใจ สังคม และการเรียนรู้ ดังนั้นการมีส่วนร่วมจึงเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยให้ขับเคลื่อนกิจกรรมได้ นอกจากนี้ยังมีการสำรวจความต้องการและปรับปรุงหลักสูตรอย่างต่อเนื่องส่งผลให้โรงเรียนผู้สูงอายุในอำเภอบ้านนาสารดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและเป็นกลไกสำคัญในการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตและยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุอย่างรอบด้าน

พฤติกรรมการจัดการขยะตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน: เปรียบเทียบตำบล เขาสามสิบและตำบลหนองหว้า อำเภอเขาฉกรรจ์ จังหวัดสระแก้ว

วิโรธ หงษา, ณัฐพล เงินยิ่ง, รังสรรค์ สุคำภา — Wed, 01 Jul 2026 00:00:00 +0700

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาพฤติกรรมการจัดการขยะตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน (5R) 2) ศึกษาและเปรียบเทียบการจัดการขยะตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนของประชาชน ในพื้นที่ที่มีและไม่มีบริการเก็บขนขยะ และ 3) เสนอแนวทางการจัดการขยะอย่างยั่งยืนที่สอดคล้องกับบริบทความพร้อมด้านบริการสาธารณะ อำเภอเขาฉกรรจ์ จังหวัดสระแก้ว โดยใช้ตำบลหนองหว้าเป็นตัวแทนพื้นที่ที่มีบริการ และตำบลเขาสามสิบเป็นตัวแทนพื้นที่ที่ไม่มีบริการ ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปริมาณในการศึกษา กลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชนจำนวน 400 คน ด้วยการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถาม (IOC = 0.96) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา (ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน) และสถิติอนุมาน (t-test) ผลการวิจัย พบว่า 1) พฤติกรรมการจัดการขยะตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน (5R) ของกลุ่มตัวอย่างภาพรวมอยู่ในระดับมากทุกด้าน ( = 3.86, SD .611) 2) เปรียบเทียบพฤติกรรมการจัดการขยะของทั้งสองพื้นที่แล้ว พบว่า รูปแบบการให้บริการสาธารณะส่งผลต่อพฤติกรรมการจัดการขยะที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) กล่าวคือ ประชาชนในพื้นที่ที่ไม่มีบริการเก็บขนขยะ (ตำบลเขาสามสิบ) มีพฤติกรรมด้านการลดการใช้ (Reduce) และการใช้ซ้ำ (Reuse) สูงกว่า เนื่องจากความจำเป็นในการลดปริมาณขยะเพื่อลดภาระการกำจัดเอง ในขณะที่ประชาชนในพื้นที่ที่มีบริการเก็บขนขยะ (ตำบลหนองหว้า) มีความโดดเด่นในด้านการรีไซเคิล (Recycle) และความพร้อมสนับสนุนการแปรรูปเป็นพลังงาน (Recovery) เนื่องจากมีความสะดวกและระบบรองรับที่ชัดเจน และ 3) ในพื้นที่ที่ขาดแคลนระบบเก็บขน ควรส่งเสริมโมเดลการจัดการขยะต้นทางแบบพึ่งพาตนเอง ส่วนพื้นที่ที่มีระบบแล้ว ควรเน้นมาตรการคัดแยกเพื่อนำไปแปรรูปสร้างมูลค่าเพิ่มต่อไป

ปัญหาการแพร่ระบาดของยาเสพติดในชุมชนเตาปูน ตำบลบ้านเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี

อนุพนธ์ ศรีปราช, สิริวุฒิ ใจกาง, จาตุรงค์ สุทาวัน — Wed, 01 Jul 2026 00:00:00 +0700

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัญหาการแพร่ระบาดของยาเสพติด และ 2) ศึกษาแนวทางการแก้ไขการแพร่ระบาดของยาเสพติด เป็นงานวิจัยแบบเชิงปริมาณ โดยจำแนกตัวแปรตามระดับการประเมินกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาวิจัย คือ ประชากรในเขตชุมชนเตาปูน 1–2 และชุมชนเตาปูน 3 จำนวน 329 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม ที่ระดับความเชื่อมั่น 95% ค่าความคาดเคลื่อน 0.05 ผลการวิจัย พบว่า 1) ด้านปัญหาการแพร่ระบาดของยาเสพติด พบว่า ประชากรที่ตอบแบบสอบถามปัญหาการแพร่ระบาดของยาเสพติดในชุมชนเตาปูน ตำบลบ้านเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี ในด้านปัญหาการแพร่ระบาดของยาเสพติดอยู่ในระดับมาก ค่าเฉลี่ยรวม 3.53 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 1.05 และ 2) ด้านแนวทางการแก้ไขปัญหาการแพร่ระบาดของยาเสพติด พบว่า ประชากรที่ตอบแบบสอบถามปัญหาการแพร่ระบาดของยาเสพติดในชุมชนเตาปูน ตำบลบ้านเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี แนวทางการแก้ไขปัญหาการแพร่ระบาดของยาเสพติดอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ยรวม 3.99 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 0.92