การเปรียบเทียบประสิทธิภาพและต้นทุนการขนส่งของรถบรรทุกที่ใช้น้ำมันเครื่องมาตรฐาน ซี เค โฟร์ และ ซี ไอ โฟร์ ของบริษัทโรงโม่หิน เอ บี ซี จำกัด จังหวัดสระบุรี

เอกลักษณ์  สีตาบุตร; ชิตพงษ์  อัยสานนท์

ผู้แต่ง

เอกลักษณ์ สีตาบุตร อาจารย์ คณะบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาการจัดการโลจิสติกส์และโซ่อุปทานเพื่อความยั่งยืน มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี
ชิตพงษ์ อัยสานนท์ อาจารย์ คณะบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาการจัดการโลจิสติกส์และโซ่อุปทานเพื่อความยั่งยืน มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี

คำสำคัญ:

น้ำมันเครื่อง API CK-4 น้ำมันเครื่อง API CI-4 อัตราการสิ้นเปลืองเชื้อเพลิง ต้นทุนการขนส่ง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เปรียบเทียบอัตราการสิ้นเปลืองเชื้อเพลิงของรถบรรทุกที่ใช้น้ำมันเครื่องมาตรฐาน API CK-4 และ API CI-4 (2) เปรียบเทียบต้นทุนการขนส่งรวมระหว่างน้ำมันเครื่องทั้งสองมาตรฐาน และ (3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างค่า Total Base Number (TBN) ของน้ำมันเครื่องกับอัตราการสิ้นเปลืองเชื้อเพลิง ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงทดลองภาคสนามแบบสลับกลุ่ม กลุ่มตัวอย่างคือรถบรรทุกหนักของบริษัทโรงโม่หินแห่งหนึ่งในจังหวัดสระบุรี จำนวน 10 คัน แบ่งเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มละ 5 คัน เก็บข้อมูลจากเที่ยววิ่งจริงรวม 500 เที่ยว เป็นระยะเวลา 2 เดือน (กลุ่มละ 1 เดือนต่อชนิดน้ำมัน) เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยระบบ GPS ติดตามพาหนะ อุปกรณ์วัดอัตราการสิ้นเปลืองเชื้อเพลิงที่ผ่านการสอบเทียบ และการวิเคราะห์คุณสมบัติน้ำมันเครื่องในห้องปฏิบัติการที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน ISO/IEC 17025 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ paired samples t-test โดยใช้รถบรรทุกเป็นหน่วยวิเคราะห์ (n = 10) คำนวณค่าเฉลี่ยต่อคันก่อนเปรียบเทียบ หลังจากใช้งานน้ำมันเครื่องครบ 10,000 กิโลเมตร ผลการวิจัยพบว่า (1) รถบรรทุกที่ใช้น้ำมันเครื่อง CK-4 มีอัตราการสิ้นเปลืองเชื้อเพลิงต่ำกว่ากลุ่มที่ใช้น้ำมันเครื่อง CI-4 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t(9) = -3.21, p = .011, Cohen's d = 1.02) (2) รถบรรทุกที่ใช้น้ำมันเครื่อง CK-4 มีต้นทุนการขนส่งรวมต่อเที่ยวต่ำกว่ากลุ่มที่ใช้น้ำมันเครื่อง CI-4 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t(9) = -3.856, p = .004, Cohen's d = 1.22) และ (3) ค่า TBN ของน้ำมันเครื่องภายหลังการใช้งานมีความสัมพันธ์เชิงลบกับอัตราการสิ้นเปลืองเชื้อเพลิง (r = -.74, p = .014) ซึ่งเป็นความสัมพันธ์เชิงสหสัมพันธ์ ไม่ใช่ความสัมพันธ์เชิงเหตุและผลโดยตรง ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่าน้ำมันเครื่องมาตรฐาน API CK-4 มีศักยภาพในการลดอัตราการสิ้นเปลืองเชื้อเพลิงและต้นทุนการขนส่งในสภาพการดำเนินงานจริงของอุตสาหกรรมโรงโม่หิน อย่างไรก็ตาม ผลการวิจัยมีขอบเขตจำกัดตามขนาดกลุ่มตัวอย่างและระยะเวลาการทดลอง จึงควรนำไปประยุกต์ใช้ในบริบทอื่นด้วยความระมัดระวัง

เอกสารอ้างอิง

กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่. (2563). สถิติอุตสาหกรรมเหมืองแร่ประเทศไทย ปี 2562. กระทรวงอุตสาหกรรม.

สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร. (2565). รายงานสถิติการขนส่งและจราจรประเทศไทย พ.ศ. 2564. กระทรวงคมนาคม.

Agoston, A., Ötsch, C., & Jakoby, B. (2005). Viscosity sensors for engine oil condition monitoring—Application and interpretation of results. Sensors and Actuators A: Physical, 121(2), 327–332. https://doi.org/10.1016/j.sna.2005.02.024

American Petroleum Institute. (2017). API CK-4 and FA-4: New heavy duty diesel engine oil categories. API Publishing Services.

ASTM International. (2016). ASTM D4485-16: Standard specification for performance of engine oils.

Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.

Eiffel Lubricants. (2022). Marvela Xtreme 10W30 CK-4 technical data sheet. https://eiffellubricants.com

Hamrock, B. J., Schmid, S. R., & Jacobson, B. O. (2004). Fundamentals of fluid film lubrication (2nd ed.). Marcel Dekker.

Holmberg, K., Andersson, P., Nylund, N. O., Mäkelä, K., & Erdemir, A. (2014). Global energy consumption due to friction in trucks and buses. Tribology International, 78, 94–114. https://doi.org/10.1016/j.triboint.2014.01.011

Liimatainen, H., Hovi, J. P., & Pöllänen, M. (2012). Analysis of driving behaviour and fuel saving potential in truck transport. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 48, 1063–1073. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.06.1083

Macián, V., Tormos, B., Bastidas, S., & Pérez, T. (2020). Improved fleet operation and maintenance through the use of low viscosity engine oils: Fuel economy and oil performance. Eksploatacja i Niezawodność – Maintenance and Reliability, 22(2), 201–211. https://doi.org/10.17531/ein.2020.2.2

Mufti, L. J., Pratami, D., & Tripiawan, W. (2018). Quality metric design as a tool to control the quality of project. PMI Indonesia Chapter. https://pmi-indonesia.org/blog/quality-metric-design-as-a-tool-to-control-the-quality-of-project-8055

Royal Super Lubricants. (2023). Royal Super Lubricants engine oil 10W-30 API CK-4/SN technical specification. https://royalsuper.us

Santos, A., & Souza, P. (2025). Desafios e soluções: Comparativo de performance dos lubrificantes para veículos pesados para cenários brasileiros futuros (Challenges and solutions: Comparative performance of lubricants for heavy-duty vehicles in future Brazilian scenarios). Proceedings of the SIMEA 2024 Symposium. https://doi.org/10.5151/simea2024-PAP110

Southwest Research Institute. (n.d.). Diesel engine oil engine testing. https://www.swri.org/markets/automotive-transportation/fuels-lubricants/lubricant-testing/diesel-engine-oil-engine-testing

Tormos, B., Ramírez, L., Johansson, J., Björling, M., & Larsson, R. (2017). Fuel consumption and friction benefits of low viscosity engine oils for heavy duty applications. Tribology International, 110, 23–34. https://doi.org/10.1016/j.triboint.2017.02.007

Usman, A., & Park, C. W. (2021). The effect of modern engine oils on fuel efficiency in heavy-duty diesel engines. SAE International Journal of Fuels and Lubricants, 14(2), 85–98.

Zhou, L., Wang, Y., Liu, X., Zhang, W., & Chen, H. (2024). Application of CK-4 5W-40 engine oil on DPF light trucks. Lubricating Oil, 39(4), 4–10. https://doi.org/10.19532/j.cnki.cn21-1265/tq.2024.04.002